Ngày 5/10/2023, Chương trình Chứng thực chứng chỉ rừng – PEFC đã tổ chức hội thảo trực tuyến về tiêu chí đánh giá nhãn bền vững cho gỗ, các công cụ và cách tính lượng carbon lưu trữ trong gỗ.
Carbon dioxide được xem là loại khí nhà kính quan trọng nhất, ngoài lượng CO2 rất lớn trong khí quyển và nguy cơ gây ra tình trạng nóng lên toàn cầu, đây còn là loại khí thải chính trong hoạt động của con người.
Carbon dioxide trong nội thất gỗ
Suốt một thế kỷ qua, con người đã làm nồng độ CO2 trong khí quyển tăng mạnh và vẫn đang tiếp tục tăng. Hậu quả là nhiệt độ trên toàn cầu đang nóng lên ở một tỷ lệ chưa từng thấy trong 2.000 năm. Trái đất nóng lên là tác nhân chính gây nên khủng hoảng khí hậu: Hạn hán, lũ lụt, nhiệt độ nóng cực đoan, băng tan…
Để giảm nhẹ khủng hoảng khí hậu, chúng ta cần giảm thiểu lượng CO2 phát thải và cô lập (hấp thụ) CO2 trong khí quyển. CO2 có thể được cô lập ở những cây đang sống, thông qua quá trình quang hợp. Rừng là một bể chứa carbon khổng lồ. Nhưng đừng quên lưu trữ carbon chỉ là một trong những hoạt động của hệ sinh thái rừng. Khi gỗ được thu hoạch, carbon vẫn được lưu trữ trong gỗ xẻ và các sản phẩm được làm từ gỗ xẻ. Nó tiếp tục được giữ trong sản phẩm gỗ đến hết vòng đời. Rồi sau đó lại được lưu trữ trong sản phẩm tái sử dụng hoặc tái chế. CO2 chỉ thoát ra lại môi trường khi gỗ phân hủy hoặc bị đốt.
Do đó, có thể nói nội thất gỗ đóng một vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn khủng hoảng khí hậu. Giá trị thị trường nội thất toàn cầu năm 2022 ước tính là 557 tỷ USD, dự kiến sẽ tăng lên khoảng 651 tỷ USD vào năm 2027. Điều này kết hợp cùng lượng tiêu thụ gỗ trên toàn cầu, dự báo đến năm 2050 sẽ tăng trưởng 37%.
Nếu rừng được quản lý bền vững, chúng ta sẽ có một nguồn cung nguyên liệu thô bền vững, đồng thời có một nguồn lưu trữ carbon quan trọng.
Tại buổi hội thảo trực tuyến về chủ đề carbon lưu trữ trong nội thất gỗ, do PEFC tổ chức vào ngày 5/10/2023, các diễn giả đã giới thiệu về tiêu chí đánh giá nhãn bền vững cho gỗ, các công cụ và cách tính lượng carbon lưu trữ trong gỗ.
Tiêu chí đánh giá bền vững của PEFC
Hubert Inhaizer, một thành viên của PEFC International, đã giới thiệu về PEFC Sustainability Benchmark (Tiêu chuẩn Bền vững của PEFC). Tiêu chuẩn này được thiết kế nhằm thúc đẩy và hỗ trợ hoạt động quản lý rừng bền vững, một hoạt động thiết yếu để khai mở và phát triển tiềm năng của rừng trong việc lưu trữ nhiều carbon hơn, đồng thời hỗ trợ cho các nỗ lực giảm nhẹ biến đổi khí hậu.
PEFC Sustainability Benchmark bao gồm 6 tiêu chí:
- Duy trì và tăng cường hợp lý tài nguyên rừng cũng như sự đóng góp của chúng vào chu trình carbon toàn cầu.
- Duy trì sức khỏe và sức sống của hệ sinh thái rừng.
- Duy trì và khuyến khích những chức năng sản xuất của rừng (gỗ và ngoài gỗ).
- Duy trì, bảo tồn và tăng cường hợp lý sự đa dạng sinh học trong hệ sinh thái rừng.
- Duy trì và tăng cường hợp lý những chức năng phòng hộ trong hoạt động quản lý rừng (nhất là đất và nước).
- Duy trì và tăng cường hợp lý những chức năng và điều kiện kinh tế-xã hội.
Trong đó, tiêu chí 1 và 5 có liên quan trực tiếp đến việc lưu trữ carbon.
Tiêu chí 1 đòi hỏi số lượng và chất lượng tài nguyên rừng, cũng như khả năng lưu trữ và cô lập carbon của rừng phải được bảo vệ không chỉ trong ngắn hạn, không chỉ trong trung hạn mà còn trong dài hạn. Và điều này đang được thực hiện bằng cách cân bằng tỷ lệ thu hoạch và tăng trưởng, sử dụng các biện pháp lâm nghiệp thích hợp. Nó giúp bảo vệ các nguồn dự trữ carbon cực kỳ quan trọng.
Tiêu chí 5 yêu cầu các chức năng phòng hộ của rừng đối với xã hội, chẳng hạn vai trò tiềm năng của chúng trong việc kiểm soát xói mòn, ngăn lũ, lọc nước, điều tiết khí hậu, cô lập carbon, cùng những hoạt động điều tiết và hỗ trợ khác của hệ sinh thái phải được duy trì và củng cố.
Dễ dàng tính lượng CO2 trong gỗ với công cụ trực tuyến của PEFC
Phó giáo sư Negro Francesco, Đại học Torino, Ý giới thiệu sổ tay hướng dẫn tính toán lượng CO2 được cô lập trong sản phẩm gỗ và công cụ tính trực tuyến.
Sổ tay cung cấp cái nhìn tổng quan về khả năng lưu trữ carbon trong gỗ và đồ nội thất làm từ gỗ, với các khái niệm cơ bản và phần giải thích chi tiết phương pháp tính lượng carbon được cố định trong các sản phẩm làm từ gỗ.
Công cụ tính lượng CO2 trực tuyến của PEFC cho phép tính lượng CO2 cố định trong các sản phẩm làm từ gỗ theo tiêu chuẩn EN 16449.
Bước đầu tiên, chọn loại sản phẩm: Từ gỗ nguyên khối, ván ép, OSB, ván dăm, MDF, HDF.
Bước hai, nhập mật độ của loại gỗ (có kèm theo bảng giá trị tham khảo trong sổ tay hoặc trong bảng dữ liệu của nhà sản xuất). Dữ liệu tham khảo sẽ cho kết quả ước tính kém chính xác hơn mật độ đo trực tiếp.
Bước ba, nhập chiều dài, chiều rộng, độ dày tính bằng cm của sản phẩm.
Ngoài ra, bạn có thể tính riêng thể tính, bằng đơn vị cm3, của sản phẩm rồi nhập vào ô thể tích (để dễ xử lý các phần không có dạng đa giác, như hình tròn hoặc cong).
Bấm vào “Calculate fixed CO2” (Tính lượng CO2 cố định) để xem lượng CO2 cố định tính bằng kg trong sản phẩm.
Để tính tổng lượng CO2 cố định trong một món nội thất, cần làm lại phép tính cho từng thành phần rồi cộng các giá trị lại.
Việc lưu trữ carbon góp phần làm giảm lượng khí thải carbon của các sản phẩm làm từ gỗ, trên thực tế, lượng khí thải này thường thấp hơn so với các sản phẩm thay thế không phải gỗ. Một số món nội thất, đặc biệt là những món đồ làm từ gỗ nguyên khối, có thể tồn tại hơn một trăm năm và do đó đạt đến khoảng thời gian liên quan đến việc bù đắp carbon. Nội thất bằng gỗ có thể dễ dàng tái chế khi hết thời gian sử dụng, để làm ván dăm hoặc pallet chẳng hạn. Khi hết thời gian sử dụng, nội thất bằng gỗ có thể được lưu trữ tại bãi chôn lấp hoặc đốt để thay thế lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch.
Cuộc đua đạt mức 0 ròng cho thấy các hành động nhằm cắt giảm lượng khí thải nhà kính xuống mức gần bằng 0 có thể đạt được vào năm 2050. Đây là một bước quan trọng trong việc giải quyết khủng hoảng khí hậu.
Bùi Diệp (Nguồn: furniture.pefc.org)
