Trong bối cảnh ngành nội thất toàn cầu đối diện nhiều biến động, các nhà thiết kế và lãnh đạo ngành trong khu vực Đông Nam Á đang bắt đầu đặt lại những câu hỏi căn bản: đâu là hướng đi của thiết kế trong kỷ nguyên hậu toàn cầu hóa, và làm thế nào để khu vực chuyển mình từ vai trò trung tâm sản xuất của thế giới sang trung tâm sáng tạo có bản sắc riêng. Những chủ đề này được các diễn giả quốc tế và khu vực phân tích tại chuỗi thảo luận chuyên môn trong khuôn khổ HawaExpo 2026 vào ngày 5/3/2026, nơi các đại diện từ Singapore, Thái Lan và Việt Nam cùng chia sẻ góc nhìn về hiện trạng và tương lai của bản sắc Đông Nam Á.
Thiết kế khu vực dần thoát bóng ảnh hưởng từ Châu Âu
Với hơn 20 năm kinh nghiệm làm việc với đa dạng thị trường quốc tế và hiện là nhà sáng lập kiêm giám đốc sáng tạo của Jarrod Lim Design Studio tại Singapore, Jarrod Lim nhìn nhận trong nhiều thập kỷ, các tiêu chuẩn thẩm mỹ của ngành nội thất toàn cầu được định hình chủ yếu bởi châu Âu. Các triển lãm như Milan Design Week trở thành điểm tham chiếu quan trọng cho nhiều nhà thiết kế châu Á. Bên cạnh đó, các đại diện thuộc Hội đồng Công nghiệp nội thất Đông Nam Á cũng chỉ ra mô hình gia công sản xuất cũng ảnh hưởng lớn đến phong cách thiết kế, khi nhiều đơn vị chỉ thực hành thiết kế theo đơn hàng từ Châu Âu, Mỹ thay vì tạo ra sản phẩm riêng để tiếp cận thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, tín hiệu tích cực cũng đang dần diễn ra. Theo ông Jarrod Lim: “Các quốc gia châu Á đang ngày càng tự tin hơn với bản sắc của mình. Nhiều đơn vị bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến tỷ lệ, vật liệu và chú trọng kết hợp cùng năng lực thủ công địa phương.” Xu hướng này cho thấy sự dịch chuyển của năng lực thiết kế trong khu vực, từ việc diễn giải, mô phỏng phong cách phương Tây sang phát triển ngôn ngữ thiết kế riêng.
Ba cách đưa văn hóa vào thiết kế đương đại từ Thái Lan
Đại diện Thái Lan, bà Korakoth Kunalungkarn, chủ tịch của Hiệp hội thiết kế nội thất Thái Lan (TIDA) cũng đồng góc nhìn. Trong khuôn khổ Diễn đàn Nội thất Asia Rising – Design Leading năm nay, bà chia sẻ các case study đặc sắc, phản ánh đa dạng cách thức chuyển hóa bản sắc vào không gian qua nội thất . Trong đó, các yếu tố truyền thống được diễn giải qua vật liệu, hình khối, đường vẽ, công nghệ hiện đại để tạo ra những không gian khách sạn, nhà hàng cho tới trung tâm hội nghị đậm hồn Thái.
Cùng qua bài trình bày tại Diễn đàn nội thất, từ bài học kinh nghiệm và quan sát thị trường, chủ tịch TIDA đúc kết có ba phương pháp giúp cài cắm bản sắc văn hóa vào thiết kế nội thất ở bối cảnh mới. Thứ nhất là giữ nguyên truyền thống (original). Các yếu tố văn hóa được sử dụng trực tiếp trong thiết kế mà không thay đổi. Thứ hai là biến đổi tính truyền thống (adapted). Các yếu tố văn hóa được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh và công năng hiện đại. Thứ ba: diễn giải mới (novel). Đây là phương pháp lấy cảm hứng từ các giá trị truyền thống để tạo ra hình thức thiết kế hoàn toàn mới. Theo bà, cách tiếp cận thứ ba đang ngày càng phổ biến, đặc biệt với thế hệ nhà thiết kế trẻ vì cho phép thiết kế vừa mang bản sắc văn hóa vừa phù hợp với ngữ cảnh đương đại, kết hợp với phong cách cá nhân.
“Việc khẳng định bản sắc phải đi cùng trách nhiệm với khu vực”, bà Korakoth Kunalungkarn nhấn mạnh. Cụ thể, nhiệm vụ thứ nhất là đưa tri thức văn hóa, vật liệu địa phương và kỹ năng thủ công vào thiết kế. Qua đó tạo ra vị thế riêng cho Đông Nam Á trong thị trường toàn cầu. Nhiệm vụ thứ hai là đảm bảo các dự án thiết kế đóng góp tích cực cho môi trường và cộng đồng. “Chúng ta không chỉ xây dựng cho hôm nay. Chúng ta đang tạo ra một di sản bền vững cho tương lai.”
Nhìn về thế hệ thiết kế nội thất trẻ của khu vực, ông Đặng Việt Khoa, bày tỏ quan điểm tích cực: “ Thế hệ trẻ ngày nay, họ trẻ tuổi, tài năng, giàu ý tưởng từ nhà thiết kế đến kỹ sư vật liệu. Với cả tinh thần tự hào dân tộc và năng lực giao thoa quốc tế, họ sẵn sàng để dẫn dắt thị trường và mang bản sắc dân tộc gắn sâu hơn vào các thiết kế nội thất”.Sự kết hợp giữa sản xuất, thiết kế và bản sắc văn hóa đang mở ra một hướng đi mới cho Đông Nam Á. Khu vực này sở hữu nhiều lợi thế: hệ thống sản xuất nội thất quy mô lớn, nguồn vật liệu tự nhiên phong phú, lực lượng nhà thiết kế trẻ đang phát triển nhanh, thị trường du lịch và khách sạn tăng trưởng mạnh. Nếu những yếu tố này được tối ưu đồng bộ cùng với sự dẫn dắt của nhà nước, hiệp hội, Đông Nam Á có thể tự tin chuyển mình từ vai trò trung tâm gia công của thế giới sang trung tâm sáng tạo thiết kế mới. Đó không chỉ là câu chuyện của ngành nội thất, mà còn là quá trình tái định vị vai trò của khu vực trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Tổng kết hành trình 21 năm và công bố đề tài giải thưởng thiết kế Hoa Mai lần thứ 22
Khép lại ngày thứ 2 mang chủ đề Design & Trend, lễ công bố Giải thưởng Thiết kế Hoa Mai lần thứ 22 chính thức được khởi động, tiếp nối hành trình hơn hai thập kỷ nuôi dưỡng và kết nối thế hệ nhà thiết kế nội thất Việt. Được sáng lập bởi Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM với sự đồng hành của American Hardwood Export Council, giải thưởng đã ghi nhận hơn 9.992 bài dự thi từ hơn 9.000 thí sinh, hiện thực hóa 457 sản phẩm cùng sự tham gia của hơn 30 trường đại học và 85 doanh nghiệp trong ngành. Hơn 2 thập kỷ phát triển, giải thưởng trải qua bốn giai đoạn phát triển, từ “ươm mầm” sân chơi sáng tạo cho sinh viên (2002–2010), mở rộng hợp tác quốc tế (2011–2016), chuyên nghiệp hóa hệ sinh thái thiết kế – sản xuất (2017–2019) đến giai đoạn chuyển mình từ năm 2024 với định hướng thương mại hóa. Bước vào mùa giải 2026, cuộc thi công bố chủ đề “Thiết kế trong thời đại AI”, lấy cảm hứng từ câu hỏi “Chứng minh bạn là con người” của các mã CAPTCHA. Qua đó, ban tổ chức cũng đặt ra thách thức mới và truyền tải một thông điệp lớn cho cộng đồng thiết kế: trong khi AI có thể tạo ra hình dáng, chính con người mới là người quyết định giá trị văn hóa và bản sắc của sản phẩm.
Mùa giải năm nay dự kiến diễn ra từ tháng 3 đến tháng 9/2026 với hai hạng mục Open Award và Grand Award, mở rộng cơ hội cho cả nhà thiết kế trẻ lẫn các studio, doanh nghiệp và kiến trúc sư chuyên nghiệp cùng tham gia.
Các sự kiện cho thấy tầm nhìn của ban tổ chức HawaExpo trong việc xây dựng một nền tảng mang tính đòn bẩy đa chiều cho ngành gỗ và nội thất Việt Nam, bao gồm giao thương, chuyển đổi xanh vả thiết kế. Nhiều khách hàng đánh giá cao chất lượng hội chợ, so với mặt bằng chung các sự kiện diễn ra tháng 3. Cụ thể, tính quy tụ đông đảo doanh nghiệp made-in-Vietnam và tính thẩm mỹ cao với đa dạng mẫu mã thiết kế ấn tượng đã đánh trúng nhu cầu khi họ đến Việt Nam.
