Điểm nghẽn lệch pha
“Chúng tôi vừa đầu tư 2 triệu USD vào dây chuyền CNC và robot nhưng vẫn phải chạy theo kiểu cũ vì sản phẩm không được thiết kế để máy chạy hiệu quả. Mỗi đơn hàng khác nhau đòi hỏi lập trình lại máy, làm giảm 40% công suất thực tế”. Đây là câu than thở chung của nhiều chủ nhà máy sản xuất đồ nội thất hiện nay. Đầu tư lớn cho CNC, robot, dây chuyền tự động, nhưng hiệu quả khai thác vẫn thấp. Trong khi đơn hàng truyền thống suy giảm và kênh bán hàng online ngày càng chiếm ưu thế. Sau khi đầu tư dây chuyền hiện đại, công việc sản xuất nhanh hơn, chính xác hơn, nhưng bán hàng lại chậm hơn. Chưa kể, với tính bất định về mặt thị trường xuất khẩu liên tục có những thay đổi về mặt chính sách nhập khẩu, thuế… khiến hàng tồn kho tăng, chi phí khấu hao lớn, biên lợi nhuận bị bào mòn.
“Vấn đề không nằm ở việc đầu tư công nghệ là sai. Nếu sản phẩm và tư duy R&D chưa theo kịp sự thay đổi của thị trường sẽ tạo nên điểm nghẽn khiến hiệu quả đầu tư không cao”, ông Nguyễn Duy Toàn, Ủy viên Ban chấp hành HAWA nhận xét. Theo ông Toàn, tư duy đầu tư công nghệ cần được thay đổi từ việc chỉ tập trung vào các thiết bị đơn thuần sang một tầm nhìn rộng lớn hơn. Doanh nghiệp (DN) cần sử dụng các cầu nối công nghệ thông tin như IoT (Internet vạn vật) và tự động hóa để kết hợp các thiết bị lại với nhau. Nhờ sự chuyển đổi này, giá trị đóng góp của công nghệ sẽ đạt được tầm vóc lớn hơn và lớn hơn rất nhiều so với trước đây.
Người mua hàng muốn gì?
Người tiêu dùng đang thay đổi căn bản cách tiếp cận việc mua sắm, trong đó có ngành nội thất. Theo báo cáo What Matters to Today’s Consumer 2025 của Capgemini Research Institute, 58% người tiêu dùng toàn cầu đã sử dụng các công cụ GenAI như ChatGPT thay cho công cụ truyền thống khi tìm kiếm và nhận gợi ý sản phẩm trước khi mua sắm. Xu hướng này đang dần lan sang các ngành hàng giá trị cao như đồ nội thất.
Người tiêu dùng kỳ vọng họ có thể tùy chỉnh màu sắc, kích thước, vật liệu sản phẩm ngay trên website và nhận được hình ảnh 3D chính xác trong vài giây. Nghiên cứu của Shopify (2024) cho thấy sản phẩm có mô hình 3D/AR tăng tỷ lệ chuyển đổi mua hàng có thể tăng tới 94% và giảm tỷ lệ trả hàng xuống 40%. Với hơn 3 tỷ thiết bị tương thích AR trên toàn cầu, 65% khách hàng có xu hướng mua nhiều hơn khi được trải nghiệm nội thất bằng AR, và tỷ lệ chuyển đổi của DN dùng AR có thể tăng gấp 2 lần.
Đáng chú ý, người tiêu dùng thế hệ mới có khuynh hướng yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối về nguồn gốc gỗ, lượng phát thải carbon và khả năng tái chế. Các DN cam kết “xanh” và “sạch” có thể ghi nhận mức tăng trưởng doanh số lên tới 4 lần so với các đối thủ khác. “Hướng đi chiến lược mà DN cần chú ý là tập trung cùng lúc hai mục tiêu chuyển đổi xanh và chuyển đổi số để có được hiệu quả tốt nhất”, ông Toàn nói. Theo ông Toàn, đây cũng là kim chỉ nam cho các hoạt động của Ban công nghệ của HAWA trong nhiệm kỳ mới.
Chuyển đổi tư duy
Để đáp ứng những đòi hỏi mới của thị trường, DN nội thất không thể giữ phương án phát triển sản phẩm theo cách truyền thống mà phải được định hướng rõ ràng: sản xuất phục vụ cho mô hình kinh doanh nội thất hiện đại, tiết giảm số lượng chi tiết trong sản phẩm, giảm thời gian lắp ráp, đóng gói gọn, sản xuất linh hoạt, cá nhân hóa nhu cầu nhưng vẫn giữ tự động hóa cao cũng như giảm chi phí sản xuất ở mức tối đa.
Sản phẩm phải được chia thành các mô-đun chuẩn hóa, cho phép robot và CNC chạy liên tục với cùng một chương trình, giảm thời gian setup từ vài giờ xuống còn vài phút. Tại các nhà máy ứng dụng công nghệ như Leadermac hay SCM, dây chuyền sản xuất mô-đun cho phép chuyển đổi từ sản xuất ghế sang tủ hồ sơ chỉ trong 45 phút. Ngoài ra, cũng cần chú ý thiết kế tham số (Parametric Design), bởi một chiếc tủ có thể có 50 kích thước khác nhau nhưng máy CNC vẫn cắt tự động mà không cần vẽ lại, nhờ phần mềm CAD tham số.
Kết hợp với những đòi hỏi của kênh bán hàng online, sản phẩm phải có bề mặt, màu sắc lên hình tốt, dễ dựng 3D cho AR/VR. Mỗi mẫu nội thất cần bộ dữ liệu chuẩn (3D, thông số kỹ thuật, biến thể màu/kích thước, hướng dẫn lắp đặt) để đồng bộ lên website, sàn, AR, hệ thống CRM.
Ngoài ra, phòng R&D hiện đại của một DN nội thất còn cần bao gồm: Digital Design Team, Data Analyst phân tích dữ liệu sản xuất và thị trường, và Material Research Team nghiên cứu vật liệu phù hợp với tự động hóa. Nếu kết hợp nhịp nhàng, khai thác tốt dữ liệu công nghệ, quy trình R&D mới có thể rút ngắn từ ý tưởng đến sản xuất hàng loạt từ 12 – 18 tháng xuống còn 2 – 3 tháng.
Gia Khang
