Gắn liền với chiều dài phát triển hơn 30 năm, không thể phủ nhận là HAWA đã có những đóng góp tích cực cho ngành chế biến gỗ. Trong bối cảnh mới nhiều thách thức hơn nhưng cũng nhiều cơ hội thành công hơn, những người điều hành công tác hội sẽ phải năng động hơn, nỗ lực hơn rất nhiều lần. Một nhiệm kỳ khép lại cũng là lúc mở ra một nhiệm kỳ mới với những gửi gắm mới.
Thời gian qua, song song với việc phát triển thế mạnh là các công trình cao cấp, AA Corp có tham gia mảng OEM, làm gia công cho những thương hiệu lớn. Chúng tôi ký hợp đồng với một trong những thương hiệu nổi tiếng nhất ở Mỹ là RH – Restoration Hardware. Với thị trường nội thất, RH gần như là thương hiệu cao cấp, dẫn đầu xu hướng và hiện nay họ đang mua hàng ở Việt Nam trị giá khoảng 300 triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, không có nhiều doanh nghiệp (DN) Việt Nam có thể cung ứng được các đòi hỏi trong dây chuyền sản xuất ấy. Chủ yếu, hợp đồng thuộc thương hiệu FDI lớn là Kaiser.
Gia tăng năng lực cạnh tranh
DN nội thất Việt Nam tự hào cung ứng nội thất đứng trong top 5 thế giới, nhưng ngay trên sân nhà, trong hoạt động mà phần lớn các DN trong ngành theo đuổi là gia công, chúng ta cũng chưa phải là người gia công tốt nhất. Trong bối cảnh mới hiện nay, nhiệm vụ trọng tâm của ngành là phải gia tăng năng lực cốt lõi bởi chỉ có như vậy chúng ta mới phát triển bền vững được. DN nội thất Việt Nam không thể tiếp tục lớn lên bằng cách sản xuất những mặt hàng giá rẻ. Cạnh tranh bằng giá chưa bao giờ là bền vững.
Thực tế, các yếu tố cạnh tranh của Việt Nam sẽ không tồn tại mãi. Khi giá nhân công ngày càng cao, những DN Việt vẫn quyết định sẽ tồn tại ở Việt Nam thay vì dịch chuyển đến các quốc gia khác. Nhưng, các DN FDI thì không phải vậy. Khi điều kiện lao động Việt Nam không còn là lợi thế, khi họ không còn kiếm lợi nhuận tốt, họ dịch chuyển ngay lập tức. Hiện, FDI đang chiếm phần lớn giá trị gia tăng của ngành, nếu họ rời đi, tổng giá trị xuất khẩu của ngành hụt hẫng ngay. Để bù đắp vào khoảng trống có thể hình thành này, việc đưa ra mục tiêu xây dựng cho DN Việt Nam có đủ năng lực cần được xem là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng. Và phải làm ngay từ bây giờ vì các giá trị của DN cũng cần thời gian để tích lũy.
Theo đuổi mục tiêu ODM
DN sản xuất tại Việt Nam, ở tất cả các ngành đều đã thấy rõ việc giá nhân công bắt đầu tăng cao. Nếu DN vẫn chỉ tập trung vào OEM thì lợi nhuận sẽ ngày càng giảm bởi các nhà mua hàng đều mong muốn có được giá tốt hơn. Để gia tăng năng lực đi kèm với hiệu suất kinh doanh, cách duy nhất là làm sao sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Do vậy kinh doanh theo mô hình ODM cũng là vấn đề chiến lược.
Hiện đã có một số DN Việt theo đuổi giá trị này. Có những DN mạnh dạn phát triển cả những mặt hàng rất cao cấp, phục vụ khách hàng tầm cao. Mặc dù chưa nhiều nhưng những đơn hàng đó chứng minh chúng ta hoàn toàn có thể làm được. Tôi tin đó sẽ là những DN có khả năng dẫn dắt ngành nội thất Việt Nam.
Kêu gọi sự tham gia của người trẻ
Tôi có hai cậu con trai nhưng suốt thời gian qua, khi tôi cặm cụi với nghề thì cả hai đều không có ý định kế nghiệp. Chúng hướng đến những giá trị khác, những ngành nghề khác hiện đại, thời thượng hơn. Câu chuyện này không chỉ của riêng tôi mà của chung rất nhiều các chủ DN nội thất khác.
Nếu một ngành nào đó không đủ sức lôi cuốn những người trẻ khởi nghiệp thì dù đang phát triển đến đâu ngành đó vẫn không thể bền vững. Sau khi cho các con tôi trải nghiệm những ngành học và làm nghề theo mong muốn cá nhân chúng, tôi lại dành thời gian thuyết phục. Việc này phải rất kiên trì nhưng dần dà, cậu con thứ hai đã thấy rất hay và thử nghiệm tham gia, tạo lập một thương hiệu nội thất riêng. May mắn hơn nữa là con trai lớn cũng bắt đầu thấy những cái hay trong ngành và hứa hẹn sẽ nghiên cứu thêm.
Ở đây, tôi không ép các con thừa kế gia nghiệp. Tôi muốn những người trẻ đó thấy những điều hấp dẫn của ngành. Thực tế ngành nội thất quá hấp dẫn. Đây là ngành của cái đẹp, của thiết kế không gian sống. Đây là ngành đang ứng dụng robot, AI vào sản xuất, quản lý… Và đây cũng là ngành tạo công ăn việc làm, góp phần giải bài toán dân sinh cho quốc gia. Tất cả những yếu tố này đều là những giá trị mà người trẻ rất thích. Chỉ là thông điệp về ngành chưa được truyền thông đúng đắn và đủ để tác động lên nhận thức xã hội, chưa đủ để người trẻ hứng thú. Cho nên HAWA vẫn phải tiếp tục triển khai nhiệm vụ truyền thông, nhận thức đúng đắn về ngành. Và không chỉ HAWA mà tất cả các hiệp hội, tổ chức, các DN trong ngành sẽ tiếp tục củng cố.
Cuối cùng là AI, công nghệ và Netzero. Ngành gỗ phải là ngành đi đầu, gắn liền với các hoạt động chuyển đổi xanh, phát triển bền vững của cả nước. Xác định những nhiệm vụ trọng tâm này, HAWA đã phối hợp cùng các tổ chức trong nước và quốc tế triển khai nhiều chương trình tư vấn, hỗ trợ. Thời gian tới, công tác này cần được tiếp tục và triển khai mạnh mẽ hơn nữa. Sao cho DN trong ngành sớm thay đổi nhận thức, tự tin ứng dụng công nghệ, mạnh dạn chuyển đổi xanh, khai thác các giá trị mới.
Nguyễn Quốc Khanh – Chủ tịch HAWA nhiệm kỳ VIII
T.M ghi
