Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng 10% -11% trong giai đoạn 2026 – 2030, với tổng vốn đầu tư toàn xã hội chiếm 35% – 40% GDP, kinh tế số đạt 30% – 40% GDP, năng suất lao động tăng bình quân 8%/năm. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng trung bình giai đoạn 2010 – 2024 chỉ đạt 5,4%, còn cách xa mục tiêu đề ra”, tiến sĩ Huỳnh Thế Du, thành viên Viện Sáng kiến Việt Nam phát biểu tại Webinar “Đi tìm động lực tăng trưởng của Thành phố Hồ Chí Minh và cơ hội cho doanh nghiệp” do báo Doanh nhân Sài Gòn tổ chức ngày 22/10/2025.
Đòn bẩy thể chế
Theo ông Du, thách thức lớn của Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay không chỉ nằm ở bài toán tăng trưởng, mà còn ở khả năng huy động nguồn lực và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư, khi chi ngân sách chỉ chiếm khoảng 8,4% GDP, mức khá thấp so với các đô thị lớn trong khu vực Đông Nam Á và châu Á như: Bangkok, Kuala Lumpur, Singapore, Seoul, Tokyo, Hồng Kông (Trung Quốc),… Trong bối cảnh đó, câu hỏi lớn đặt ra là: Động lực tăng trưởng mới của Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đến từ đâu?
Câu trả lời mang tính thời cuộc là sáp nhập. Bởi, việc mở rộng không gian phát triển kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh sau 1/7/2025 (gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu) hoàn toàn có thể tạo nên nhiều cơ hội mới. Theo ông Đặng Quang Vinh, chuyên gia cao cấp về phát triển kinh tế tư nhân Ngân hàng Thế giới, không gian kinh tế hợp nhất này mở ra cơ hội phối hợp nguồn lực giữa khu vực công và tư, tạo điều kiện hình thành những cực tăng trưởng mới. “Thành phố Hồ Chí Minh giờ đây có thể giải quyết những bài toán lớn về hạ tầng, logistics và phát triển đô thị những điều trước đây bị hạn chế do nguồn lực phân tán”, ông Vinh nhận định.
Đặc biệt, với các chính sách đặc thù từ Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố được phép vay và phát hành trái phiếu đầu tư đến 120% nguồn thu, mở ra dư địa mới cho phát triển hạ tầng và đổi mới sáng tạo. Đây chính là “đòn bẩy thể chế” giúp Thành phố khơi thông nguồn lực xã hội và doanh nghiệp (DN), yếu tố quyết định cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Ngành gỗ có thế mạnh lớn trong tam giác mới
Ở góc độ DN, ông Nguyễn Chánh Phương, Phó chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố
Hồ Chí Minh (HAWA), cho biết ngành gỗ đang trở thành một trong những trụ cột kinh tế quan trọng của Thành phố Hồ Chí Minh, đóng góp tới 50% kim ngạch xuất khẩu gỗ của cả nước.
Khu vực Bình Dương hiện xuất khẩu khoảng 7 tỷ USD, còn khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đạt 1,2 tỷ USD, đứng thứ 3 toàn quốc sau Đồng Nai. Sự kết hợp của 3 khu vực này tạo thành “tam giác tăng trưởng” công nghiệp – đổi mới sáng tạo – thương mại dịch vụ, hình thành một chuỗi cung ứng và hệ sinh thái hoàn chỉnh cho ngành gỗ Việt Nam. “Với lợi thế hạ tầng công nghiệp ở khu vực Bình Dương, trung tâm xúc tiến thiết kế và thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh, cùng hệ thống logistics lớn, khu vực này hoàn toàn có thể trở thành trung tâm xuất khẩu đồ gỗ của thế giới, tương tự Quảng Đông (Trung Quốc) hay các trung tâm chế tác ở Italy, Đức”, ông Phương nhận định.
Mặc dù chịu ảnh hưởng bởi các chính sách thuế mới của Hoa Kỳ, ngành gỗ vẫn giữ mức tăng trưởng 6,2% trong 9 tháng đầu năm 2025, với kim ngạch 12,5 tỷ USD. Theo ông Phương, đây là minh chứng cho sức chống chịu và khả năng cạnh tranh vượt trội của DN Việt.
Song song đó, thị trường nội địa cũng đang cho thấy dấu hiệu khởi sắc. Triển lãm Nội thất – Xây dựng Việt Nam VIBE 2025 do HAWA và SACA tổ chức đã thu hút đông đảo khách tham quan và doanh nghiệp, thể hiện nhu cầu tiêu dùng nội thất tăng lên. Ông Phương dự báo từ giữa năm 2026, thị trường nội địa sẽ tăng trưởng mạnh song hành cùng xuất khẩu, góp phần vào tăng trưởng tiêu dùng và sản xuất của Thành phố Hồ Chí Minh.
Động lực mới
Theo bà Nguyễn Trúc Vân, Viện Nghiên cứu và Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HIDS), một trong những trụ cột tăng trưởng mới của Thành phố là dịch vụ tài chính quốc tế. Với việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh, cùng việc ký kết hợp tác với sàn giao dịch Nasdaq (Hoa Kỳ), Thành phố đang mở ra cánh cửa thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Về mặt cơ chế chính sách, Nghị quyết 98/2023/QH15 sửa đổi cũng chú trọng các vấn đề chuyển đổi cơ chế đặc thù cho khu thương mại tự do, sẽ là bệ phóng, tiền đề để thúc đẩy tăng trưởng của Thành phố Hồ Chí Minh.
Đồng quan điểm, ông Lê Phụng Hào, Chủ tịch Global AAA Consulting chia sẻ, để đạt được hệ thống 30 chỉ tiêu tăng trưởng mà Thành phố đặt ra, cần xác định các chỉ tiêu dẫn dắt có sức lan tỏa mạnh. Trong đó đầu tư công, hạ tầng logistics, công nghiệp chế biến chế tạo, dịch vụ sáng tạo là các mấu chốt. Đặc biệt, chuyển dịch xanh và tiết kiệm năng lượng đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Các DN hiện nay đã bắt đầu đầu tư vào kinh tế tuần hoàn, tái chế rác thải, tiết kiệm năng lượng, không chỉ giúp cắt giảm chi phí mà còn đáp ứng tiêu chuẩn ESG, mở rộng thị trường xuất khẩu.
Ngành gỗ với vị thế là ngành công nghiệp mũi nhọn xuất khẩu trên nền sản xuất xanh và sáng tạo đang hội tụ đủ yếu tố để trở thành một trong những chỉ tiêu dẫn dắt trong cơ cấu kinh tế mới của Thành phố Hồ Chí Minh. Nếu khơi thông được nguồn lực đầu tư, hỗ trợ DN phát triển công nghệ, và hoàn thiện hệ sinh thái logistics, Thành phố Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể trở thành trung tâm xuất khẩu đồ gỗ của thế giới đồng thời là biểu tượng cho tăng trưởng bền vững, sáng tạo và hội nhập.
Thu Phương
