Tăng trưởng trong biến động
2025 là năm biến động với những đặc điểm cốt lõi tác động trực tiếp đến DN. Thứ nhất, việc sáp nhập từ 63 tỉnh thành xuống 34 đơn vị, kèm theo sắp xếp lại bộ máy từ sở ngành đến phường xã, tạo ra động lực tích cực to lớn đến nền kinh tế. Thứ hai, Chính phủ chấp nhận hy sinh một phần lạm phát để duy trì tăng trưởng cao – CPI cả năm tăng 3,31%, trong khi đầu tư công được giải ngân gần 829 nghìn tỷ đồng, tăng 40% nửa đầu năm 2025. Thứ ba, DN gánh chịu áp lực từ chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump và thiên tai, biến đổi khí hậu dữ dội kéo dài từ năm 2024. Thứ tư, các yếu tố bên ngoài tác động mạnh đến chuỗi cung ứng toàn cầu…
Tuy nhiên, kinh tế vẫn có những điểm sáng nổi bật: FDI thực hiện đạt kỷ lục 27,62 tỷ USD, tăng 9% so với 2024, cao nhất trong 5 năm qua. Ngành chế biến gỗ xuất khẩu 17,1 tỷ USD, tăng 4,8%, xác nhận sức hấp dẫn của Việt Nam trong bối cảnh địa chính trị trên thế giới bất ổn.
Tuy nhiên, trong nước, ngành xây dựng 2025 đang trải qua sự phân cực rõ rệt: một bên tăng trưởng mạnh, một bên vẫn chìm trong khó khăn. Nhánh đi xuống thuộc về khu vực tư nhân. Thị trường bất động sản đô thị và các dự án xây dựng tư nhân vẫn trong tình trạng “ảm đạm”, dù có ấm hơn chút ít so với 2024. Vướng mắc pháp lý, nguồn vốn thắt chặt và tâm lý thận trọng của nhà đầu tư khiến phân khúc này chưa thể bứt phá.
Ngược lại, nhánh đi lên được dẫn dắt bởi đầu tư công. Các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia được Chính phủ triển khai cực kỳ quyết liệt và mạnh mẽ, đóng vai trò bù đắp cho sự sụt giảm của khu vực tư nhân. Giải ngân đầu tư công tăng vọt, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến ngành vật liệu xây dựng, máy móc thiết bị và dịch vụ thi công.
Sự phân cực này phản ánh chính xác định hướng ưu tiên của Nhà nước trong giai đoạn khó khăn: dùng vốn công để kéo tăng trưởng, tạo đà cho cả nền kinh tế, tạo động lực để phục hồi bền vững.
Chuyển tiếp với những đột phá chiến lược
Bước sang năm 2026, thời gian được định nghĩa là năm chuyển tiếp quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho DN biết nắm bắt.
Tuy nhiên, động lực từ đầu tư công sẽ còn mạnh mẽ hơn cả 2025. Các dự án trọng điểm quốc gia như metro số 2 Bến Thành – Tham Lương (khởi công 15/1/2026), cầu Cần Giờ, sân bay Long Thành, hệ thống cao tốc đã “lên ngựa và không dừng được”. Chỉ riêng tuyến metro số 2 có chiều dài 54km, tốc độ thiết kế 350km/h, tổng đầu tư giai đoạn 1 sơ bộ hàng chục nghìn tỷ đồng. Cầu Cần Giờ với quy mô 8 làn xe, tổng mức đầu tư 23.185 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành 2029.
Phía tiêu dùng, xu hướng xanh và ESG đang hình thành rõ nét, trở thành động lực tăng trưởng mới. Kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh không còn là khái niệm xa vời mà là yêu cầu bắt buộc để DN hội nhập. Thu hút FDI năm 2026 được dự báo rất khả quan khi Việt Nam vẫn là điểm đến ổn định trong bối cảnh địa chính trị bất ổn toàn cầu.
Để tồn tại và phát triển, DN cần thực hiện 4 định hướng chiến lược. Thứ nhất, nâng cao năng lực thích ứng, đặc biệt các DN nhỏ và vừa phải chủ động theo kịp tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, pháp lý xanh toàn cầu và công nghệ AI. Thứ hai, chuyển hóa tư duy từ thụ động sang chủ động để nắm bắt thời cơ trong thời điểm mang tính chuyển tiếp này. Thứ ba, tăng cường đối thoại chính sách. Khi tiếng nói DN tư nhân đã được ghi nhận tốt hơn, DN cần tích cực phản hồi rào cản pháp lý, tiêu chuẩn mới để cùng Chính phủ tháo gỡ điểm nghẽn. Thứ tư và quan trọng nhất, giữ tinh thần lạc quan trong bất định.
Trải qua nhiều thăng trầm, kinh tế toàn cầu vẫn đang ở trong 3 trạng thái: biến động, bất định, phức tạp. Do vậy, DN cần giữ cái nhìn lạc quan hơn, không phải bất chấp khó khăn mà là việc ghi nhận những tín hiệu tích cực như: nhân lực, hạ tầng bứt phá, bộ máy hành chính… đang được kiện toàn để phục vụ tốt hơn. Quan trọng hơn hết là quyết tâm mở đường cho kinh tế tư nhân trở thành động lực phát triển chung của cả nước.
Năm 2026 hứa hẹn là năm đặt nền móng cho giai đoạn tăng trưởng mới. Câu hỏi đặt ra không phải liệu có cơ hội hay không, mà DN đã sẵn sàng chưa để “lên ngựa” cùng làn sóng mới?
Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Xanh
Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch HUBA,
Chủ tịch Công ty Secoin
