Phiên thảo luận có sự góp mặt của lãnh đạo các hiệp hội thành viên thuộc Hội đồng Công nghiệp Nội thất Đông Nam Á (AFIC) bao gồm ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, đồng thời là tân Chủ tịch Hội đồng Công nghiệp Nội thất Đông Nam Á; ông Dhanakorn Kasetrsuwan, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Nội thất Thái Lan; ông Oak Soe Paing, Tổng Thư ký Hiệp hội Lâm sản và Thương nhân Gỗ Myanmar; ông Dedy Rochimat, Chủ tịch Hiệp hội Nội thất và Thủ công mỹ nghệ Indonesia; ông Joshua Koh, Chủ tịch Hội đồng Công nghiệp Nội thất Singapore cùng ông Rudra Chatterjee, Chủ tịch Ủy ban Nội thất thuộc Liên đoàn Phòng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ.
Tại diễn đàn, các đại biểu các quốc gia đã đưa ra nhiều đề xuất thực tiễn nhằm thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị nội thất Đông Nam Á, nhân tố chìa khóa để hướng vị thế đầy tham vọng của ngành trong giai đoạn mới.
Xây dựng chuỗi cung ứng nội thất khu vực
Một trong những đề xuất được nhấn mạnh là việc tăng cường tích hợp chuỗi cung ứng nội thất trong khu vực Đông Nam Á dựa trên lợi thế bổ sung của từng quốc gia. Ông Dhanakorn Kasetrsuwan nhận định ngành nội thất khu vực đã có đủ nền tảng để hình thành một hệ sinh thái sản xuất và cung ứng nội thất quy mô lớn nếu các quốc gia biết khai thác thế mạnh riêng và tăng cường hợp tác. Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Nội thất Thái Lan cho rằng mỗi nền kinh tế trong khu vực đang nắm giữ những lợi thế khác nhau trong chuỗi giá trị ngành nội thất: từ nguồn nguyên liệu gỗ, vật liệu tự nhiên, đến năng lực sản xuất quy mô lớn, hoặc năng lực thiết kế và thương mại. Nếu những lợi thế này được kết nối trong một hệ thống hợp tác khu vực, Đông Nam Á hoàn toàn có thể hình thành một chuỗi giá trị nội thất hoàn chỉnh. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc đơn giản hóa thủ tục thương mại và số hóa các quy trình xuất nhập khẩu sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm chi phí logistics và tăng tính hiệu quả của chuỗi cung ứng khu vực.
Chuyển dịch từ OEM sang ngành nội thất dựa trên thiết kế
Song song với việc tăng cường liên kết sản xuất, các đại biểu cũng nhấn mạnh nhu cầu chuyển dịch mô hình phát triển từ gia công OEM sang tạo giá trị thông qua thiết kế và thương hiệu. Ông Nguyễn Quốc Khanh dẫn chứng sự phát triển nhanh chóng của ngành gỗ Việt Nam trong gần hai thập kỷ qua. Từ mức xuất khẩu khoảng 200 triệu USD cách đây 18 năm, ngành gỗ Việt Nam đã đạt hơn 18 tỷ USD vào năm 2025, trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu nội thất lớn của thế giới. Tuy nhiên, theo tân chủ tịch Hội đồng Công nghiệp Nội thất Đông Nam Á, phần lớn thành công này vẫn dựa trên lợi thế chi phí lao động và vai trò sản xuất cho các thương hiệu quốc tế. Theo ông, bước phát triển tiếp theo của ngành nội thất Đông Nam Á cần tập trung vào thiết kế, sáng tạo và xây dựng thương hiệu riêng. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm mà còn giúp khu vực chủ động hơn trong việc định hình xu hướng thị trường thay vì chỉ đóng vai trò là nhà sản xuất theo đơn đặt hàng.
Ứng dụng công nghệ trong kết nối thương mại nội thất
Một hướng hợp tác đáng chú ý khác được đưa ra từ phía Singapore là việc xây dựng nền tảng số kết nối doanh nghiệp nội thất trong khu vực. Ông Joshua Koh cho biết Hội đồng Công nghiệp Nội thất Singapore đang phát triển một nền tảng quản lý kinh doanh sử dụng trí tuệ nhân tạo nhằm giúp các doanh nghiệp tìm kiếm đối tác và nhà cung cấp hiệu quả hơn. Theo ông, nếu nền tảng này được mở rộng ở quy mô khu vực, nó có thể trở thành một hệ thống kết nối thương mại giúp doanh nghiệp Đông Nam Á tìm nguồn cung trong nội khối thay vì phụ thuộc vào các thị trường bên ngoài. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng số hóa, những công cụ công nghệ như vậy có thể tạo ra một hạ tầng giao dịch mới cho ngành nội thất, góp phần thúc đẩy thương mại nội khối và nâng cao tính cạnh tranh của khu vực.
Khai thác thị trường nội khối
Bên cạnh xuất khẩu, các đại biểu cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển thị trường nội địa Đông Nam Á. Ông Dedy Rochimat dẫn chứng Indonesia không chỉ là một quốc gia xuất khẩu nội thất lớn mà còn là một thị trường nội địa rất lớn với nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng. Chủ tịch Hiệp hội Nội thất và Thủ công mỹ nghệ Indonesia phân tích đang chứng kiến sự mở rộng của tầng lớp trung lưu và nhu cầu nhà ở, khách sạn, dịch vụ. Điều này mở ra một hướng phát triển mới: Đông Nam Á sản xuất cho Đông Nam Á. Nếu tận dụng tốt, thị trường nội khối có thể trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành nội thất toàn cầu. Theo ông, đây là cơ hội để các doanh nghiệp trong khu vực đầu tư và hợp tác, khai thác thị trường nội khối thay vì chỉ tập trung vào các thị trường truyền thống như Mỹ hay châu Âu.
Phát huy bản sắc thiết kế nội thất Đông Nam Á
Ông Rudra Chatterjee, Chủ tịch Ủy ban Nội thất thuộc Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Ấn Độ (FICCI) đánh giá thiết kế nội thất toàn cầu chủ yếu chịu ảnh hưởng từ Ý, Đức, Scandinavia hay Mỹ. Trong khi đó, Đông Nam Á sở hữu vật liệu phong phú, kỹ thuật thủ công truyền thống và di sản văn hóa đa dạng. Lãnh đạo cao cấp từ Ấn Độ khuyến khích các nước tự tin kết hợp ưu thế đặc biệt này để tạo ra một ngôn ngữ thiết kế Đông Nam Á mới, tương tự cách ẩm thực các quốc gia khu vực đã trở thành hiện tượng toàn cầu. Việc xây dựng bản sắc thiết kế riêng không chỉ giúp sản phẩm nội thất của khu vực trở nên khác biệt trên thị trường quốc tế mà còn mở ra cơ hội hình thành các thương hiệu nội thất có tầm ảnh hưởng toàn cầu.
Tổng kết phiên thảo luận, ông Nguyễn Quốc Khanh nhấn mạnh ngành nội thất khu vực cần chuyển từ một nền kinh tế sản xuất thụ động sang một nền kinh tế chủ động tạo giá trị. Theo ông, tương lai của ngành sẽ phụ thuộc vào khả năng kết hợp giữa sản xuất, thiết kế, đổi mới sáng tạo và hợp tác khu vực. Khi những yếu tố được đưa vào một kế hoạch hành động với KPI cụ thể, Đông Nam Á hoàn toàn có thể vươn lên trở thành một trung tâm sáng tạo và sản xuất nội thất mới của thế giới, nơi không chỉ cung cấp sản phẩm mà còn định hình xu hướng và giá trị của ngành nội thất toàn cầu.
