Từ câu chuyện drone Việt bay trên bầu trời Hoa Kỳ…
Tôi muốn kể về một người bạn, ông Lương Việt Quốc – Giám đốc Realtime Robotics (RtR). Ông là một tiến sĩ với tầm nhìn xa, đã sáng lập RtR từ năm 2017, đặt trụ sở tại Việt Nam và có chi nhánh tại San Francisco, Hoa Kỳ. Điều đặc biệt, ông là người Việt đầu tiên được cấp giấy phép sản xuất thiết bị bay không người lái (UAV).
Hera không chỉ là một chiếc drone thông thường. Nó có thể thực hiện đa nhiệm vụ như: Trinh sát, tác chiến, cứu hộ cứu nạn, truyền tin, phòng cháy chữa cháy, dò phóng xạ, khí độc, thậm chí thả vũ khí và thiết bị cứu hộ trong tải trọng cho phép. Đáng nói, Hera được nghiên cứu để bảo đảm an ninh thông tin và có các tính năng vượt xa các drone cùng phân khúc do các quốc gia NATO sản xuất.
Điều khiến tôi thực sự tự hào là Hera đã được RMUS – đơn vị chuyên cung cấp drone cho cảnh sát Hoa Kỳ – lựa chọn. Mặc dù giá của Hera cao hơn 20 – 30% so với thị trường (khoảng 25.000 – 30.000 USD/chiếc), khách hàng Hoa Kỳ vẫn sẵn lòng mua. Khi có người hỏi liệu sản phẩm có liên quan đến Trung Quốc hay không, ông Quốc khẳng định mạnh mẽ rằng ông tuân thủ tiêu chuẩn Hoa Kỳ và tuyệt nhiên không có một bộ phận nào của Trung Quốc. Nhờ vậy ông bán được sản phẩm cho Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ và các công ty điện lực, bao gồm cả ở Bắc Cực Alaska.
Đây là minh chứng rõ ràng cho việc sản phẩm Việt Nam hoàn toàn có thể đạt được những tiêu chuẩn khắt khe nhất và cạnh tranh sòng phẳng ở thị trường cao cấp. Câu chuyện của ông Quốc cho thấy con đường “Go Global” không chỉ dành cho những sản phẩm tiêu dùng phổ biến mà còn có thể vươn tới lĩnh vực công nghệ cao và quốc phòng, điều mà trước đây chúng ta ít nghĩ tới.
…đến làn sóng “Go Global tự thân” của thế hệ trẻ
Bên cạnh những bước đi chiến lược quy mô lớn như RtR, tôi may mắn được đồng hành và chứng kiến một làn sóng “Go Global” sôi động, đầy nhiệt huyết từ thế hệ trẻ Việt Nam. Họ là những người “Go Global tự thân”, với sự chủ động và khả năng thích nghi đáng kinh ngạc.
Các bạn trẻ này rất tỉ mỉ trong việc tính toán từng chi phí nhỏ nhất để đưa vào giá thành sản phẩm. Họ sẵn sàng đi khắp nơi không chỉ để bán hàng mà còn để chào hàng và thậm chí là dùng chính sản phẩm mẫu để bán hàng.
Một trong những điểm khác biệt lớn ở những bạn trẻ ấy là họ thích chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm thay vì giữ khư khư “bí quyết gia truyền” như thế hệ cha mẹ họ. Họ coi việc chiến thắng những cuộc thi và phổ biến rộng rãi bí quyết của mình là cách tốt nhất để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Họ tìm thấy niềm vui trong việc chia sẻ.
Điển hình như 3 O’clock Cafe: Một chuỗi quán cà phê có 10 năm kinh nghiệm đã đóng gói toàn bộ mô hình kinh doanh của mình thành franchise (nhượng quyền thương hiệu) chỉ trong 8 tháng. Họ đã bán mô hình này ở 11 quốc gia như: Các tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ấn Độ, Bangladesh, Pakistan… Mô hình này độc đáo ở chỗ bán cà phê suốt đêm, phục vụ đối tượng khách hàng đặc biệt ở những nơi gần bến xe, sân bay.
Một bạn trẻ khác thì bán bánh tráng phồng, thứ quà quê bình dị nhưng độc đáo của Việt Nam. Bí quyết làm bánh tráng phồng sao cho cắt ra không bể nhưng vẫn giòn, dẻo để cuốn trái cây đã khiến người Hàn Quốc phải tìm mua và không thể làm giả được. Công ty này đã xuất khẩu sang Hàn Quốc, Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc).
Một bạn trẻ khác thì phát triển sản phẩm trứng chay từ tàu hũ và đậu xanh dựa trên việc lắng nghe và điều chỉnh tỉ mỉ theo phản hồi từ cộng đồng người ăn chay ở An Giang. Sản phẩm này đã gây chấn động tại hội chợ Thái Lan vừa qua và giành giải nhất.
Từ câu chuyện về drone công nghệ cao của ông Lương Việt Quốc đến những sản phẩm bình dân được “Go Global” bởi thế hệ trẻ, tôi thấy con đường “Go Global” của Việt Nam đang rộng mở và có thể đi bằng nhiều cách khác nhau. Dù là DN lớn như Vinamilk, một tiến sĩ như ông Quốc, hay những bạn trẻ từ Đồng Tháp, Cà Mau, với khả năng tiếng Anh lưu loát… nguyên tắc chung của họ là phải hiểu khách hàng, không chỉ qua nghiên cứu mà còn qua thực tế. Sự kiên nhẫn, siêng năng, sáng tạo và khả năng lắng nghe, điều chỉnh của người Việt Nam là những lợi thế cạnh tranh tuyệt vời giúp chúng ta khác biệt so với các nước.
Tinh thần Việt Nam vươn ra biển lớn
Quay trở lại một câu chuyện khá thời sự thời gian gần đây mang tên “cỏ năng tượng” ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Đó là một loại cỏ thân thẳng, cao trên dưới 1m, tự mọc, tự lớn bất chấp phèn mặn, biến đổi khí hậu và có thể hấp thụ carbon. Tôi đã tận mắt nhìn người nông dân khéo léo đan các món hàng gia dụng bằng cỏ năng tượng. Chúng tôi giới thiệu loại nguyên liệu độc đáo này cho HAWA. HAWA đặt cho loại cỏ này cái tên Natu và phân công mấy DN theo đuổi tổ chức các hợp tác xã, từng bước nâng cao tay nghề cho người lao động để đưa ra thị trường các sản phẩm sử dụng trong gia đình với mẫu mã hiện đại. Thực tế, HAWA đã tổ chức mọi việc tốt hơn tôi tưởng rất nhiều. Hiện nay, sản phẩm từ cỏ năng tượng đã được xuất khẩu sang Hoa Kỳ, vào các hệ thống siêu thị Walmart, Home Depot và đặc biệt được Công ty Green Mekong kinh doanh trên sàn thương mại điện tử Amazone. Có thể nói sự chuyển mình của HAWA trước sự xuất hiện của nguyên liệu mới “cỏ năng tượng” thật linh hoạt và hiệu quả. Chỉ trong thời gian ngắn, HAWA đã chứng minh khi anh phát hiện ra được nguyên liệu mới thì cái mới không phải loại nguyên liệu ấy (vì nó đã có rồi) mà chính những người kinh doanh đang có nó trong tay mới thực sự là mới khi làm ra giá trị gia tăng cho cỏ, bắt nó mang lại cơm áo cho người nông dân và những người thợ thủ công.
Ngành gỗ thực chất là một ngành tổng hợp cao, kết hợp mỹ thuật, sáng tạo, hiểu biết người dùng, kỹ thuật và công nghệ. Trong chuỗi giá trị của ngành, thế hệ trẻ cần được đặt vào các vị trí có thể gia tăng giá trị nhiều nhất, đặc biệt là trong các khâu như marketing thương mại, xây dựng thương hiệu và đặc biệt là năng lực kể chuyện. Tôi khá ấn tượng khi biết những doanh nhân thế hệ đầu tiên của ngành gỗ đang có những bước chuẩn bị chu đáo. Họ đầu tư cho con em mình được học hành bài bản và nay đã trở về tiếp quản DN. Những gương mặt thế hệ F1 của ngành gỗ vài năm trước còn non nớt nay đã vững vàng, bước ra điều hành DN gia đình và tiếp quản tinh thần vì cộng đồng, góp sức trong các vị trí chủ chốt của các hiệp hội.
Dù đi theo con đường nào, từ những bước đi chiến lược, công nghệ cao của RtR đến sự chủ động “tự thân” của các bạn trẻ, tất cả đều thể hiện một tinh thần Việt Nam kiên cường, chịu khó, siêng năng và sáng tạo. Như câu chuyện của ông Lương Việt Quốc, không chỉ dừng lại ở drone quốc phòng, ông còn đang nghiên cứu các dòng drone phục vụ nông nghiệp trong nước, với các tính năng như phát hiện sâu bệnh, hỗ trợ phun thuốc, bổ sung dinh dưỡng cho cây trồng – một cách để mang trí tuệ, công nghệ về phục vụ đất nước.
Với động lực mạnh mẽ, sức sáng tạo và được đào tạo căn cơ, thế hệ trẻ chính là nhóm tốt nhất cho các hoạt động “Go Global”. Nhiệm vụ của chúng ta là tạo môi trường, không gian để các bạn trẻ chia sẻ với nhau vì nhiều kỹ năng không thể học được từ trường lớp mà từ chính sự quan tâm và bản lĩnh của bản thân. Chúng ta cần hỗ trợ họ để cùng đưa sản phẩm Việt Nam vươn xa hơn nữa, mở rộng giới hạn “Go Global” cho cả một quốc gia.
Vũ Kim Hạnh – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Hàng Việt Nam chất lượng cao
N.K ghi
