Ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định được bản lĩnh thông qua việc xác lập vị thế vững chắc trên bản đồ thế giới và khả năng thích nghi linh hoạt với các biến động lớn. Hiện nay, Việt Nam đang giữ vị trí thứ hai thế giới về xuất khẩu đồ gỗ, chỉ sau Trung Quốc – một thành tựu đáng tự hào cho toàn ngành.
Vị thế vững chắc
Ông Trần Anh Vũ, Phó chủ tịch HAWA, đánh giá hiện các quốc gia đối trọng như Indonesia hay Ấn Độ vẫn chưa thể đổi mô hình sản xuất đủ nhanh để thay thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này cho thấy lợi thế cạnh tranh bền vững mà Việt Nam đang sở hữu.
Bên cạnh lực lượng lao động, trình độ sản xuất, quản trị và lợi thế nguyên liệu rừng trồng, sức mạnh của ngành còn đến từ sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp (DN). Sau sáp nhập, HAWA đã phát triển thành tổ chức lớn mạnh với gần 1.000 hội viên, tạo nên một hệ sinh thái DN quy mô và chuyên nghiệp. Khả năng thích ứng vượt trội của các DN gỗ Việt Nam cũng được thể hiện rõ nét khi họ dần thích nghi với những biến động từ thị trường Hoa Kỳ và các chính sách thuế.
Ông Phạm Thanh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Nội thất NEM cho rằng, Việt Nam được đánh giá có lợi thế của người đi sau so với Trung Quốc, đất nước đứng đầu trong xuất khẩu nội thất nhưng lại đang đối mặt với nhiều rào cản lớn. Điều này tạo dư địa để ngành nội thất Việt Nam nâng cao chất lượng và chiếm lĩnh các phân khúc hàng ngách.
Ngay cả trong giai đoạn khó khăn, doanh số của ngành vẫn duy trì mạch tăng tưởng. Chưa kể đến nhiều mảng sản phẩm vẫn đạt kết quả ấn tượng. Điển hình như ngành viên nén gỗ đã ghi nhận mức tăng trưởng từ 20 – 30% trong năm qua khi cung cấp cho các thị trường khó tính như Nhật Bản và Hàn Quốc.
Tăng trưởng dựa trên nội lực và thế mạnh bền vững
Bước sang giai đoạn mới, niềm tin vào sự phục hồi và bứt phá của ngành gỗ dựa trên các dự báo lạc quan từ những người dẫn dắt ngành. Khi lượng tồn kho của khách hàng quốc tế đã không còn nhiều, lạm phát được kiểm soát tốt và thị trường bất động sản phát triển và tình hình thuế suất duy trì ổn định, chuyển dịch các chuỗi cung ứng nước ngoài về Việt Nam tiếp tục duy trì.
Bà Lương Thị Ngọc Xuyến, Phó chủ tịch HAWA, Phó giám đốc Công ty TNHH Kim Thành A cho biết sau sáp nhập bộ máy BIFA và HAWA đã có thể cảm nhận được nguồn năng lượng mới tích cực từ sự kết hợp rất tốt giữa hai phía. Các thành viên ban chấp hành đều hào hứng và tham gia rất tích cực các chương trình. Do thời điểm cuối năm có phần bận rộn nên một số nội dung chưa kịp triển khai nhưng ngay sau dịp Tết Nguyên đán, các ban chuyên trách sẽ tích cực hoạt động. Từ đó, Hiệp hội sẽ tạo ra được nhiều chương trình thiết thực và bổ ích dành cho hội viên. Bà Xuyến khẳng định: “Bước sang năm 2026, ngành gỗ sẽ đi vào trạng thái ổn định hơn và mở ra nhiều cơ hội phát triển hơn”.
Để chuẩn bị cho tương lai, định hướng phát triển bền vững của ngành được Ban Công nghệ HAWA chỉ rõ thông qua việc chuyển đổi tư duy sang chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, ứng dụng IoT và tự động hóa để nâng tầm giá trị đóng góp của ngành. Tương tự, ông Lương Văn Hưng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần gỗ Bình Định tin tưởng vật liệu gỗ sẽ dần thay thế bê tông, thép và vật liệu nhân tạo nhờ xu hướng công nghệ xanh và các chứng chỉ bền vững như FSC/PEFC (chứng nhận quản lý rừng bền vững và chuỗi hành trình sản phẩm uy tín nhất toàn cầu). Từ đó, tạo nền tảng cho ngành chế biến gỗ toàn cầu, trong đó, Việt Nam sẽ hưởng lợi.
Bà Dương Thị Minh Tuệ, Phó chủ tịch HAWA cho rằng, chiến lược thị trường đa dạng cũng là một trong những trụ cột quan trọng. Ngành gỗ không chỉ dựa vào các thị trường truyền thống mà đang mở rộng sang các khu vực tiềm năng như Tây Á, Ấn Độ, Trung Đông… Tại thị trường Hoa Kỳ, DN tập trung sâu vào các dòng hàng ngách, hàng phục vụ sức khỏe và sự kiện để giảm áp lực cạnh tranh và tối ưu hóa lợi nhuận.
Chuyển dịch vai trò từ một người quan sát bên ngoài trở thành thành viên trong Ban chấp hành HAWA, ông Nguyễn Khắc Vũ, Giám đốc Công ty Auto Furniture nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tận dụng nguồn lực tập thể và chuyên môn cá nhân để gia tăng giá trị cho cộng đồng DN. Đồng thời bày tỏ khát vọng nâng cao vị thế cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường quốc tế. Bằng niềm đam mê của thế hệ trẻ, ông hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường kết nối và chia sẻ tri thức nhằm bảo vệ lợi ích ngành trước những thách thức về thuế quan và cạnh tranh từ các quốc gia khác.
Trên nền tảng vững chắc và chiến lược rõ ràng, Ban chấp hành HAWA nhiệm kỳ I kỳ vọng sẽ tạo nên được những bứt phá cho tương lai ngành gỗ Việt Nam.
Minh Nam
