Thị trường nội thất nội địa Việt Nam hiện nay sở hữu một quy mô rất lớn và đang tăng trưởng ổn định với riêng đồ nội thất ước khoảng 15 tỷ USD, hoặc có thể lên đến 30 – 40 tỷ USD/năm nếu tính cả vật liệu xây dựng.
Phá điểm nghẽn của thị trường 15 tỷ USD
Thị trường này đang tăng trưởng trung bình 5 – 10% hàng năm, nhờ vào hai yếu tố chính là quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu lớn về nhà ở, dịch vụ và nội thất. Thêm vào đó, mức sống của người Việt ngày càng tăng, thúc đẩy nhu cầu về chất lượng không gian sống và thiết kế nội thất.
Năm nay, động lực tăng trưởng còn đến từ sự hồi phục của thị trường bất động sản ở các thành phố lớn như Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc biệt, việc sáp nhập các đơn vị hành chính, nhất là sự hình thành của Thành phố Hồ Chí Minh mới, tạo ra một không gian phát triển khổng lồ, kéo theo nhu cầu lớn về xây dựng, thiết kế và nội thất cho cả công trình công cộng lẫn dân dụng. Điều này đồng nghĩa với việc ngành nội thất đang đứng trước cơ hội phát triển mạnh mẽ.
Dù tiềm năng rất lớn, việc chinh phục “sân nhà” không hề đơn giản, bởi doanh nghiệp (DN) đang đối mặt với những rào cản mang tính hệ thống. Trong đó, thiếu chuỗi phân phối đủ lớn là điểm nghẽn lớn nhất. Khi một sản phẩm nội thất muốn có giá thành rẻ và tính cạnh tranh cao, nó phải được sản xuất với khối lượng lớn. Muốn có khối lượng lớn thì phải có thị trường tiêu thụ tương ứng và những nhà phân phối lớn. Ví dụ như IKEA, họ không sản xuất nhưng là nhà phân phối nội thất lớn nhất thế giới, họ là người mua hàng khổng lồ. Việc thiếu những chuỗi bán lẻ đủ lớn như vậy khiến DN Việt Nam khó đạt được quy mô sản xuất cần thiết để giảm giá thành.
Thứ hai, phần lớn các DN Việt Nam làm nội thất theo đơn hàng xuất khẩu, nghĩa là chuyên gia công theo mẫu sẵn có của khách hàng quốc tế. Khi quay về thị trường nội địa, DN phải đối mặt với thách thức hoàn toàn mới: Đầu tư nghiên cứu thị trường, tìm hiểu thói quen tiêu dùng, gu thẩm mỹ và mức chi trả của khách hàng để phát triển những thiết kế gần gũi với cuộc sống người Việt. Khoản đầu tư này đòi hỏi cả về chi phí, thời gian và sự kiên nhẫn.
Thêm vào đó, thị trường nội địa hiện nay cạnh tranh cao về mẫu mã và giá cả, do có nhiều nguồn hàng nhập khẩu từ ASEAN, Trung Quốc và các nước khác. Tám tháng đầu năm nay, nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đã đạt hơn 2,1 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ 2024.
Chiến lược nâng cao giá trị
Để chuyển đổi từ vị thế nhà sản xuất gia công thành những người làm chủ thị trường, DN nội thất Việt Nam cần phải tập trung vào giải pháp cốt lõi là tăng cường công tác thiết kế.
Thị trường nội địa là cơ hội để DN Việt Nam đưa giá trị gia tăng cao vào sản phẩm thông qua việc tăng cường thiết kế sáng tạo. Sau nhiều nỗ lực duy trì và phát triển giải thưởng thiết kế Hoa Mai suốt hơn 20 năm qua, HAWA đã bắt đầu gặt thành quả. Rất nhiều nhà thiết kế trẻ ở Việt Nam, làm việc cho các công ty trong và ngoài nước, đã tạo ra những thiết kế có tính thương mại hóa cao. Đây chính là nguồn lực sáng tạo mà DN trong ngành có thể tận dụng.
Khi phát triển thiết kế riêng và đầu tư vào sáng tạo, DN sẽ có sức mạnh cạnh tranh để thâm nhập các vị trí cao hơn trên chuỗi cung ứng. Từ đó, DN nội thất Việt Nam có thể vươn mình ra thị trường quốc tế không chỉ với tư cách nhà sản xuất OEM mà chủ động tiếp cận khách hàng bằng thiết kế và thương hiệu riêng.
Nhằm hỗ trợ DN Việt Nam phát triển mạnh mẽ ở thị trường bán lẻ và tập làm quen với việc phân phối sản phẩm theo nhu cầu thực tế của xã hội, Triển lãm VIBE, nền tảng kết nối giao thương ngành kiến trúc – nội thất – xây dựng đóng vai trò là sân chơi B2B quan trọng. Hội chợ VIBE 2025, diễn ra từ ngày 1 – 4/10, là cơ hội để DN trong ngành thấy được sự sôi động của thị trường nội địa. Số DN tham gia VIBE năm nay đã tăng 60% so với năm 2024, quy tụ 550 gian hàng. Những sự kiện như VIBE sẽ giúp người tiêu dùng biết đến những sản phẩm tốt nhất, và giúp các nhà sản xuất Việt Nam có được nơi để phát triển thương mại mặt hàng của mình một cách rẻ nhất và hiệu quả nhất.
Thị trường nội địa là một thách thức mới, nhưng đồng thời là một cơ hội lớn. Bằng cách tập trung nâng cao năng lực thiết kế và làm quen với việc phân phối sản phẩm theo nhu cầu thực tế, DN sẽ tích lũy được nội lực bền vững để khẳng định vị thế của ngành nội thất Việt Nam trong tương lai.
Nguyễn Quốc Khanh – Chủ tịch AA Corporation, Trưởng Ban tổ chức hội chợ VIBE
