Sau hơn ba thập kỷ vận hành dựa trên triết lý tối ưu hóa chi phí và sản xuất tập trung tại các quốc gia có lao động giá rẻ, chuỗi cung ứng truyền thống đang bộc lộ những giới hạn ngày càng rõ về khả năng chống chịu và tính bền vững. Trong bối cảnh đó, một trật tự chuỗi cung ứng mới đang hình thành, nơi khả năng phục hồi, mức độ địa phương hóa và năng lực tích hợp công nghệ trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi.
Từ tối ưu chi phí sang quản trị rủi ro
Theo báo cáo McKinsey Global Supply Chain Leader Survey 2024, 90% lãnh đạo chuỗi cung ứng đã đối mặt với các thách thức về khả năng phục hồi trong năm 2024. Báo cáo cho thấy 73% doanh nghiệp (DN) đang thực hiện chiến lược đa nguồn cung (dual-sourcing), trong khi 60% đang khu vực hóa chuỗi cung ứng. Xu hướng địa phương hóa và khu vực hóa đã ổn định ở mức này trong 2 năm liên tiếp cho thấy các DN đã chuyển từ giai đoạn lập kế hoạch sang thực thi.
Đối với ngành nội thất – lĩnh vực có vòng đời sản phẩm dài, khối lượng lớn và chi phí vận chuyển cao – xu hướng này diễn ra đặc biệt rõ nét. Mô hình “China + 1” không còn là giải pháp tình thế mà trở thành chuẩn mực vận hành mới. Theo McKinsey và BCG, các DN sẵn sàng chấp nhận chi phí sản xuất cao hơn 10 – 15% để đổi lấy sự linh hoạt, khả năng phản ứng nhanh và giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.
Công nghệ và AI: Xóa nhòa lợi thế lao động giá rẻ
Luận đề cốt lõi đang định hình chuỗi cung ứng mới là: AI và tự động hóa đang làm xói mòn lợi thế lao động giá rẻ khiến công nghệ và vị trí địa lý trở thành lợi thế cạnh tranh mới.
Theo World Robotics Report 2025 của International Federation of Robotics (IFR), số lượng robot công nghiệp được lắp đặt toàn cầu đã tăng gấp đôi trong 10 năm qua, đạt 542.000 robot vào năm 2024. Tổng số robot hoạt động trên toàn thế giới đạt 4,664 triệu đơn vị, tăng 9% so với năm 2023. Đặc biệt, khu vực châu Á chiếm 74% tổng số robot được triển khai mới. Sự bùng nổ trong triển khai robot đi kèm với chi phí giảm mạnh và năng suất tăng vọt thúc đẩy xu hướng nearshoring (chuyển sản xuất về nước lân cận) và reshoring (đưa sản xuất về nước nhà).
Trong ngành nội thất, các nhà máy ứng dụng máy CNC, robot cộng tác (cobots) và hệ thống điều hành dựa trên dữ liệu đang ghi nhận những bước tiến đáng kể. Theo các nghiên cứu gần đây (2024 -2025), các công ty đầu tư vào tự động hóa giảm chi phí vận hành trung bình 22%, trong khi hơn 90% công nhân khẳng định tự động hóa tăng năng suất của họ. Trong các ngành sản xuất thâm dụng tự động hóa, năng suất lao động tăng từ 30 – 40%, đồng thời giảm lãng phí nguyên liệu và lỗi sản xuất.
Theo nghiên cứu của Citi Research (2025), AI có tiềm năng tự động hóa 20 – 40% các tác vụ sản xuất với mức tiết kiệm chi phí lao động 30 – 40%, góp phần tăng tổng năng suất từ 6 – 16%. Nếu những lợi ích này được hiện thực hóa trong thập kỷ tới, tăng trưởng năng suất có thể đạt 0,5 – 1,5 điểm phần trăm mỗi năm.
Mô hình kinh doanh nội thất đang thay đổi
Chuỗi cung ứng mới kéo theo sự thay đổi sâu sắc trong mô hình kinh doanh ngành nội thất, thể hiện trên 3 trục chính:
Chuyển đổi kênh phân phối: DN đang dịch chuyển từ B2B và hệ thống phân phối truyền thống sang D2C và omnichannel (đa kênh), cho phép tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, rút ngắn trung gian và cải thiện biên lợi nhuận.
Dịch vụ hóa sản phẩm: Tỷ trọng dịch vụ ngày càng tăng, bao gồm thiết kế, lắp đặt, bảo hành mở rộng và các mô hình thuê – subscription trong nội thất văn phòng, co-working và không gian linh hoạt. Đặc biệt, mô hình Robot-as-a-Service (RaaS) trong lĩnh vực logistics nội thất đã tăng trưởng ấn tượng 31% năm 2024, giúp DN triển khai tự động hóa mà không cần đầu tư vốn cố định lớn.
Điều chỉnh cấu trúc chi phí: DN chấp nhận chi phí sản xuất và tuân thủ cao hơn, nhưng bù đắp bằng công nghệ, dữ liệu khách hàng và kênh phân phối ngắn hơn.
Theo Statista và IMARC, thương mại điện tử nội thất toàn cầu dự kiến chiếm khoảng 40% tổng doanh số bán lẻ vào năm 2026, buộc chuỗi cung ứng phải linh hoạt và gắn chặt với dữ liệu tiêu dùng theo thời gian thực.
Trần Việt Tiến
