Doanh nghiệp (DN) chế biến gỗ Việt Nam tiên phong theo đuổi chữ E đầu tiên trong bộ tiêu chuẩn ESG đang gặt hái được thành quả ban đầu. Con đường này không chỉ giúp DN tuân thủ các quy định mà còn mở ra những lợi thế cạnh tranh mới.
Những bước chân tiên phong
Tháng 4/2025, Viet Research phối hợp cùng Báo Tài chính – Đầu tư công bố Top 10 DN ESG Việt Nam Xanh 2025 – Ngành vật liệu xây dựng (ESG10 – 2025). Gỗ Đức Thành là một trong 5 DN tiêu biểu thuộc nhóm Nội thất – Vật liệu xây dựng. Đây là một trong số ít DN gỗ niêm yết trên sàn chứng khoán đạt được chứng nhận ESG danh giá. Thành tích này ghi nhận những nỗ lực nổi bật của Gỗ Đức Thành trong việc sản xuất từ các loại gỗ cây trồng nhằm góp phần bảo vệ môi trường; phát triển dòng sản phẩm xanh, đạt chuẩn quốc tế và giảm phát thải, triển khai lắp đặt điện năng lượng mặt trời.
Bà Lê Hải Liễu – Giám đốc điều hành công ty cho biết, quyết định đầu tư năng lượng mặt trời vào năm 2024 đã mang lại kết quả ấn tượng: Doanh thu xấp xỉ nhưng lợi nhuận tăng cao. Với Đức Thành, khoản đầu tư cho việc chinh phục các giá trị của ESG đã giúp công ty chủ động thích ứng với tình hình khó khăn. Đồng thời, thuận lợi hơn trong việc thuyết phục, tạo ấn tượng với khách hàng rất nhiều. Từ đó, các giao dịch trở nên dễ dàng hơn. Bà nhấn mạnh: “Hiệu quả kinh tế cực tốt và hiệu quả về mặt thương hiệu cũng không hề nhỏ”.
Một ví dụ ấn tượng khác đến từ nhà máy AA Tây Ninh, đơn vị đã triển khai dự án điện mặt trời với quy mô tiềm năng 150ha, hiện đã phủ gần kín nhà máy với 50ha điện mặt trời. Hệ thống này thu được toàn bộ nhu cầu của nhà máy. Ông Trần Thanh Bào Đệ đại diện AACORP khẳng định, với kết quả trên, mục tiêu net zero của công ty hoàn toàn có thể đạt được trong thời gian tới. “Một góc nhìn khác về giảm phát thải là DN đạt được giá trị rất lớn trong việc thực hành giảm phát thải là tinh gọn dây chuyền, nâng cao năng suất của nhà máy”, ông Đệ nói.
Mở cửa vào thị trường khó tính
Tại Bình Dương, Công ty Nội thất IMITI, với quy mô 6.000m2 và 180 nhân công cũng đang gặt hái được thành quả lớn từ quá trình chủ động giảm phát thải. Ban đầu việc nhận thức về chuyển đổi xanh còn rất mới và chưa rõ ràng. Tuy nhiên, sau khi tiếp cận và thực hành ESG, bà Nguyễn Thị Phương Vy – Giám đốc điều hành cho biết kết quả thu được rất khả quan. Việc thực hành này đã giúp công ty tiếp cận được các khách hàng EU mà trước đây đã bỏ lỡ nhiều cơ hội.
Bà Bùi Thị Ninh, Giám đốc Văn phòng Giới sử dụng lao động – VCCI TP. Hồ Chí Minh cho biết việc áp dụng ESG, đặc biệt là tập trung vào yếu tố môi trường, đang mở ra cánh cửa vào các thị trường khó tính như châu Âu. Chương trình hỗ trợ DN xuất khẩu nội thất giảm phát thải do VCCI triển khai thời gian qua đã thu được kết quả rất lớn và rất tích cực.
Chuyên gia Nguyễn Thị Truyền, người trực tiếp triển khai hoạt động khảo sát của chương trình cũng cho biết tiềm năng giảm phát thải trong ngành gỗ rất lớn. Theo kiểm kê, điện năng chiếm khoảng 90 đến 95% lượng phát thải của các DN. Do đó, chương trình tập trung vào các giải pháp như hiệu quả năng lượng, điện mặt trời, sử dụng đèn LED hoặc năng lượng mặt trời, hệ thống biến tần cho máy hút bụi và máy CNC công nghệ cao. “Vẫn còn khá nhiều tiềm năng giảm phát thải trong ngành”, bà Truyền nhận định.
Nhiều tiềm năng trong ngành gỗ
Cụ thể hơn về tiềm năng này, các chuyên gia chỉ ra rằng nhiều nhà máy chế biến gỗ chưa quản lý năng lượng hiệu quả, chưa có định mức tiêu thụ cụ thể và cần đầu tư đồng hồ đo, phần mềm quản lý năng lượng để đánh giá và quản lý tốt hơn. Việc đo đếm kỹ lưỡng có thể giúp giảm thêm 5% mức tiêu thụ và còn tác động tích cực đến hành vi của người lao động.
Hiện rò rỉ máy nén khí là vấn đề phổ biến mà phần lớn nhà máy chế biến gỗ gặp phải. Ngoài ra, việc tối ưu hóa máy biến tần, tránh chạy non tải, cũng là giải pháp cần thiết. Theo bà Truyền, giải pháp áp mái điện mặt trời được xem là giải pháp tốt và nhanh nhất để giảm phát thải khí nhà kính, thời gian hoàn vốn nhanh, chỉ từ 3 đến 3,5 năm giúp DN chủ động nguồn năng lượng, tiết kiệm chi phí và không phụ thuộc vào mạng lưới quốc gia.
Đồng quan điểm, bà Bùi Thị Ninh cũng cho rằng, việc thực hành ESG bắt đầu từ những bước đi cụ thể trong giảm phát thải, không chỉ giúp DN đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn mang lại hiệu quả kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo dựng hình ảnh DN bền vững. “Từ áp lực tuân thủ, DN nên xem đây là khoản đầu tư lâu dài và là lợi thế cạnh tranh”, bà Ninh nói.
ESG là bộ tiêu chuẩn đánh giá mức độ phát triển bền vững của DN tác động đến cộng đồng. Bộ tiêu chuẩn này bao gồm ba yếu tố chính:
E – Môi trường (Environmental): yêu cầu sử dụng năng lượng sạch, xử lý rác thải, khí thải, tuần hoàn tài nguyên;
S – Xã hội (Social): đòi hỏi quan hệ lao động, bảo vệ người lao động, chuỗi cung ứng có đạo đức;
G – Quản trị (Governance): buộc DN phải quản lý minh bạch, tuân thủ pháp luật, chống tham nhũng, công bố thông tin.
Huy Khang
