Áp lực mới

Số liệu từ Bộ Công Thương cho thấy, 7 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam ước đạt 9,6 tỷ USD, tăng 7,9% so với cùng kỳ năm 2024.

Tăng nhưng vẫn lo

Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm gỗ ước đạt 6,6 tỷ USD, tăng 8,1%. Ghế khung gỗ tiếp tục là mặt hàng chủ lực, chiếm tỷ trọng cao nhất và có mức tăng trưởng ấn tượng, đạt 1,8 tỷ USD, tăng 16,7% so với cùng kỳ. Tiếp theo là các mặt hàng khác như: Đồ nội thất phòng khách và phòng ăn; gỗ, ván và ván sàn; đồ nội thất phòng ngủ; đồ nội thất nhà bếp…

Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục tăng tới các thị trường chủ lực. Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm 54,2% tổng kim ngạch xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tới Hoa Kỳ đang trên đà tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm 2025, đạt 4,6 tỷ USD, tăng 11,6% so với cùng kỳ. Theo đánh giá từ Bộ Công Thương, việc các nhà nhập khẩu tích trữ hàng trước thời điểm áp thuế đã góp phần tạo ra lượng đơn hàng lớn trong thời gian ngắn. Nửa cuối năm 2025, khi chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ đã chính thức áp dụng, doanh số xuất khẩu hoàn toàn có thể chịu tác động tiêu cực.

Song song với thuế đối ứng, các biện pháp phòng vệ thương mại từ Hoa Kỳ tiếp tục là mối lo hàng đầu đối với doanh nghiệp (DN) xuất khẩu gỗ. Nếu bị áp thuế chống lẩn tránh hoặc chống bán phá giá, nhiều mặt hàng chủ lực có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng về kim ngạch và thị phần.

Không dừng lại ở đó, hiện chi phí đầu vào đang nhích dần lên, biến động chi phí logistics và nguyên liệu đầu vào đang tạo sức ép lên chi phí sản xuất. Việc tỷ giá USD tăng cũng làm chi phí nhập khẩu nguyên liệu trở nên đắt đỏ hơn, trong khi giá bán đầu ra chưa có dấu hiệu tăng tương ứng, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.

Phó cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Bộ Công Thương, ông Hoàng Minh Chiến cho biết, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ là ngành gây dựng được những thành tựu lớn trong xuất khẩu. Tuy nhiên, biến động về thuế quan và các chính sách thương mại mới của Hoa Kỳ sẽ gây tác động trực tiếp đến năng lực xuất khẩu của Việt Nam. “Ngành đang đối diện với các yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, nguồn gốc và tính bền vững từ các thị trường mới, cạnh tranh gia tăng trong khu vực, và áp lực về chuyển đổi xanh, giảm phát thải để phù hợp với xu hướng toàn cầu”, ông Chiến nói.

Chuyển hóa đồng bộ

Theo Báo cáo Triển vọng nội thất Thế giới 2025-2026 của Trung tâm nghiên cứu Công nghiệp Italia (CSIL), thương mại đồ nội thất quốc tế đang trải qua giai đoạn bất ổn chưa từng có, với các chính sách thương mại và sự khó lường của các biện pháp thuế quan có thể tiếp diễn trong tương lai gần. Do đó, doanh số thương mại đồ nội thất thế giới dự kiến sẽ giảm trong năm 2025. Mức tiêu thụ đồ nội thất toàn cầu (tại 100 quốc gia) dự kiến sẽ gần như không thay đổi theo trị giá thực trong năm 2025.

Mặc dù đối mặt với những thách thức trên, các chuyên gia vẫn khẳng định ngành gỗ và lâm sản Việt Nam vẫn sẽ là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của đất nước. Để vượt qua những thách thức và phát huy tiềm năng, ngành gỗ cần có những giải pháp đồng bộ. Ông Nguyễn Văn Diện, Phó cục trưởng Cục Lâm nghiệp, Bộ Nông nghiệp & Môi trường nhấn mạnh sự cần thiết phải đẩy mạnh hơn nữa khoa học công nghệ, số hóa quy trình sản xuất, sử dụng hiệu quả và minh bạch nguồn nguyên liệu hợp pháp. Đồng thời, cần mở rộng hợp tác quốc tế, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm.

Theo ông Diện, DN gỗ đã và đang chủ động đổi mới, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ chế biến hiện đại, máy móc tiên tiến và quản lý chuỗi cung ứng nguyên liệu hiệu quả. “Việc áp dụng chuyển đổi số, tối ưu hóa quy trình sản xuất và sử dụng tiêu chuẩn quốc tế không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của ngành đối với các tiêu chuẩn quốc tế và mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng”, ông Diện nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Hoàng Minh Chiến cũng cho rằng, đầu tư ứng dụng công nghệ sẽ là nền tảng để DN có thể nâng cao giá trị gia công và chứng minh nguồn gốc xuất xứ, minh bạch chuỗi cung ứng – hai yếu tố cần thiết để DN thâm nhập sâu hơn những thị trường xuất khẩu tiềm năng như: Hoa Kỳ, châu Âu… “Đây không chỉ là giải pháp chiến lược mà còn là yêu cầu cấp thiết để ngành duy trì đà tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững”, ông Chiến khẳng định.

Hải Kiều