Những gì đang diễn ra trên thị trường quốc tế không chỉ là những thay đổi mang tính thông thường, mà là quá trình định hình lại hoàn toàn cuộc chơi trong ngành nội thất nói riêng và kinh tế toàn cầu nói chung. Và Việt Nam – chính chúng ta – đang ở một trong những vị trí chiến lược của cuộc chuyển mình này.
Từ mắt xích đến trung tâm
Liên đoàn Bán lẻ quốc gia Hoa Kỳ (NRF) đánh giá, tổng chi tiêu bán lẻ năm 2024 của người Hoa Kỳ đạt khoảng 5,29 nghìn tỷ USD, với mức tăng 3,6% so với năm trước. Trong năm 2025, mức tăng được dự báo chậm lại còn 2,7% đến 3,7%, đưa tổng doanh thu vào khoảng 5,42-5,48 nghìn tỷ USD. Riêng với mảng nội thất, theo Mordor Intelligence, trong năm 2025 thị trường này ước tính đạt 93,18 tỷ USD, với mức tăng trưởng CAGR 3,16% từ 2025 đến 2030. Đây là quốc gia hấp thụ sản lượng nội thất lớn nhất toàn cầu.
Khi thị trường Hoa Kỳ áp thuế cao lên hàng hóa Trung Quốc và chặn các con đường trung chuyển thông qua các nước, Việt Nam với mức thuế 20% đã có được lợi thế cạnh tranh đáng kể. Điều này mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp gỗ và nội thất Việt Nam tiếp cận thị trường 350 triệu người tiêu dùng Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, thuế quan vẫn là thách thức khiến doanh nghiệp phải tính toán lại chiến lược kinh doanh. Với tiềm năng khổng lồ của thị trường này, nhiều doanh nghiệp có thể sẽ điều chỉnh mô hình để thích ứng với luật chơi mới.
Từ những nhà máy gia công nhỏ lẻ, ngành nội thất Việt Nam đã xây dựng được một hệ sinh thái gần như hoàn chỉnh. Với 75% tự chủ nguồn nguyên liệu, chúng ta không còn là mắt xích phụ thuộc mà đang trở thành trung tâm sản xuất nội thất quan trọng. Chính sách thuế của Hoa Kỳ đối với hàng hóa Trung Quốc đang tạo ra khoảng trống lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam với nguồn lực từ nguyên liệu rừng trồng, lao động dồi dào và uy tín đã xây dựng qua nhiều năm có tiềm năng lớn để lấp đầy khoảng trống này.
Dòng chảy mới đang hướng về Việt Nam
Hãy tưởng tượng ngành gỗ của chúng ta như một dòng sông. Trong quá khứ, chúng ta phải dựa vào nhiều nhánh sông từ bên ngoài. Giờ đây, “thủy triều” đang thay đổi, một dòng chảy chính của sản xuất thương mại toàn cầu đang chuyển hướng về Việt Nam, và điều này buộc chúng ta phải phát triển các nguồn lực bản địa.
Sẽ có thêm một làn sóng các doanh nghiệp FDI, đặc biệt từ Trung Quốc, đổ vào Việt Nam phục vụ sản xuất nguyên liệu và phụ kiện để đạt C/O hàng Việt Nam. Chúng ta sẽ có một hệ sinh thái hoàn chỉnh ngay tại quê nhà: Từ nguyên liệu thô, sản xuất, thiết kế, thương hiệu đến phân phối – tất cả sẽ được “Made in Vietnam”. Đây thực sự là thời điểm vàng để “Go Global” (đi ra thế giới) một cách thực chất và toàn diện.
Việt Nam không còn chỉ là nơi gia công. Những năm gần đây, Việt Nam liên tục vượt Trung Quốc, trở thành quốc gia cung ứng đồ gỗ nội thất lớn nhất vào thị trường Hoa Kỳ. Đây là cơ hội để chúng ta trở thành những người định hình xu hướng, những nhà thiết kế sáng tạo, những thương hiệu có tầm ảnh hưởng toàn cầu. Một hệ sinh thái ngành vững mạnh sẽ là “chiếc thuyền” đưa chúng ta ra biển lớn, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của ngành gỗ và nội thất nước nhà.
Hành động ngay hôm nay
Để nắm bắt được thời điểm vàng này, doanh nghiệp nên cân nhắc đầu tư mạnh dạn vào công nghệ và con người. Công nghệ hiện đại cùng đội ngũ nhân lực thiết kế trẻ, kinh doanh tài năng sẽ là nền tảng để vươn mình. Thay vì chỉ gia công sản xuất theo đơn hàng, doanh nghiệp có thể sáng tạo những sản phẩm dẫn đầu xu hướng. Điều này đòi hỏi sự cân bằng giữa đầu tư và rủi ro, dám bước ra vùng an toàn để thích ứng và phát triển.
Chúng ta có đầy đủ những yếu tố để thành công: Nguồn nhân lực dồi dào và khéo léo, vị trí địa lý thuận lợi, chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, và quan trọng nhất là tinh thần doanh nhân kiên cường không ngại khó, không ngại thay đổi.
Ngành nội thất Việt Nam hôm nay không chỉ thụ động sản xuất ra những món đồ nội thất theo đơn đặt hàng. Chúng ta đang kiến tạo nên không gian sống sáng tạo trong những ngôi nhà cho hàng triệu gia đình trên thế giới. Chúng ta đang xuất khẩu không chỉ sản phẩm mà còn là không gian văn hóa của đời sống. Bước tiếp theo là liên kết với các doanh nghiệp thuộc ngành xây dựng, thiết kế kiến trúc và nội thất, để có thể xuất khẩu một hệ sinh thái, không chỉ cung ứng riêng lẻ nội thất mà còn tiếp cận thị trường bằng những giải pháp hoàn chỉnh, trọn gói và tiện lợi cho khách hàng toàn cầu. Mối liên hệ hợp tác giữa các hội viên HAWA với SACA là ví dụ điển hình.
Hãy tin rằng, với sự đồng tâm hiệp lực và nỗ lực, ngành nội thất Việt Nam sẽ không chỉ bứt phá trong giai đoạn này, mà còn trở thành một trong những điển hình của công nghiệp sáng tạo khu vực và thế giới.
Trần Việt Tiến
