Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ sang Nam Phi trong tháng 5/2024 đạt 360 nghìn USD, giảm 17,7% so với cùng kỳ năm trước. Nhưng tính chung 5 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng trên tới thị trường này đạt 2,4 triệu USD, tăng 48,3% so với cùng kỳ năm 2023.
Trong cơ cấu mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu sang thị trường Nam Phi, đồ nội thất là mặt hàng xuất khẩu chính, chiếm 67,6% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ. Trong 4 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu hầu hết các mặt hàng nội thất bằng gỗ tới quốc gia này đều tăng trưởng tích cực.
Dẫn đầu về kim ngạch xuất khẩu là mặt hàng nội thất phòng khách và phòng ăn, đạt 756 nghìn USD, tăng 44,6% so với cùng kỳ năm 2023. Tiếp theo là mặt hàng ghế khung gỗ, đạt 243 nghìn USD, tăng 7,3%. Đồ nội thất phòng ngủ đạt 224 nghìn USD, tăng 20,7%… Ngoài ra, trong 4 tháng đầu năm 2024, gỗ, ván và ván sàn xuất khẩu tới thị trường Nam Phi cũng tăng rất mạnh.
Còn nhiều tiềm năng chưa khai phá
Theo số liệu thống kê từ Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), lượng nhập khẩu đồ nội thất gỗ của Nam Phi trong 3 tháng đầu năm 2024 đạt 24 triệu USD, tăng 26,5% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, Trung Quốc và EU là 2 thị trường cung cấp đồ nội thất gỗ chính cho Nam Phi. Việt Nam là thị trường cung cấp lớn thứ tư, nhưng trị giá nhập khẩu từ Việt Nam chỉ chiếm 5,7% trong tổng trị giá nhập khẩu. Do đó, tiềm năng xuất khẩu mặt hàng này tới thị trường Nam Phi vẫn khả quan.
Quá trình đô thị hóa tại Nam Phi diễn ra nhanh đã góp phần thúc đẩy nhu cầu về đồ nội thất. Quá trình này sẽ dẫn đến việc đẩy mạnh hoạt động xây dựng và phát triển bất động sản để đáp ứng nhu cầu dân số ngày càng tăng. Việc xây dựng các dự án nhà ở và khu căn hộ cũng kéo theo nhu cầu về đồ nội thất để trang bị cho những không gian sống mới.
Theo dữ liệu do Chương trình Định cư con người của Liên Hợp Quốc công bố vào tháng 4/2020, dân số thành thị ở Nam Phi đạt 67% và dự kiến sẽ đạt 80% vào năm 2050. Đáng chú ý, Nam Phi hiện đang là đối tác thương mại và là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam tại châu Phi.
Nam Phi là nước có tầm ảnh hưởng lớn về kinh tế và là cửa ngõ giao thương của cả đường biển và đường hàng không đi đến các nước miền Nam châu Phi. Một khi hàng hóa Việt Nam thâm nhập vào thị trường Nam Phi sẽ có cơ hội mở rộng sang 14 nước thành viên Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC), trong đó có 5 nước thuộc Liên minh Thuế quan miền Nam châu Phi (SACU).
Nam Phi có rất nhiều tập đoàn, doanh nghiệp tầm cỡ thế giới với cách quản lý và vận hành như ở châu Âu nên rất năng động trong kinh doanh, dễ dàng hợp tác và nhạy bén trong việc nắm bắt cơ hội.
Thách thức và khó khăn
Tuy nhiên, để đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Nam Phi, doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam còn nhiều thách thức phải vượt qua. Thách thức lớn nhất là hàng Việt Nam phải cạnh tranh với hàng Trung Quốc, vốn có những lợi thế khó phủ nhận là giá rẻ và mẫu mã đẹp, đáp ứng đúng nhu cầu của gần 50% người tiêu dùng Nam Phi có mức sống thấp. Thứ hai, việc thanh toán tiền hàng hiện vẫn còn là khâu khó khăn và trở ngại đối với giao thương giữa hai nước.
Nhiều doanh nghiệp của cả hai nước chỉ muốn thanh toán trực tiếp, mà không muốn mở L/C – hình thức thanh toán quốc tế phố biến hiện nay. Do vậy, khi ký hợp đồng mua bán với đối tác Nam Phi, nhất là với các đối tác lần đầu thiết lập quan hệ kinh tế, doanh nghiệp Việt Nam nên gặp gỡ trực tiếp hoặc tìm hiểu kỹ đối tác trước khi quyết định ký hợp đồng.
Điều quan trọng là phải ký hợp đồng chính thức, có giá trị pháp lý, ngay cả với các đơn hàng giá trị thấp. Doanh nghiệp cần yêu cầu đối tác cung cấp bản sao giấy đăng ký kinh doanh, giấy xác nhận tài khoản của ngân hàng và giấy tờ tùy thân của chủ doanh nghiệp để kiểm tra, thẩm định thông tin về đối tác. Nên mở L/C cũng như sử dụng dịch vụ ký thác ngân hàng đối với tiền đặt cọc, thường tương đương với 30% giá trị lô hàng, để đảm bảo việc thanh toán được thuận lợi, cũng như tránh bị mất tiền đặt cọc khi xảy ra tranh chấp.
Hiệp Ca
