Giải thưởng Thiết kế Hoa Mai 2025 trở lại với chủ đề hết sức mới mẻ: “Kết nối xuyên không”. Đề bài vừa mơ hồ, vừa khơi gợi sáng tạo này đã thành công khi thu hút đội ngũ sáng tạo trẻ Việt Nam.
Theo ông Phạm Chân Quang, Trưởng Ban tổ chức Hoa Mai 2025, chủ đề “Kết nối xuyên không” là hành trình đi tìm lời giải nhằm giải quyết thách thức của thời đại trong việc giữ gìn những giá trị cốt lõi, làm mới và kết nối với thế hệ sau. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh xã hội hiện đại có những thay đổi tạo ra sự đứt gãy trong kết nối giữa các thế hệ, không gian sống và cách thức con người tương tác.
Mở không gian sáng tạo
Ngay từ buổi lễ phát động Giải thưởng Thiết kế sản phẩm nội thất gỗ Hoa Mai (Hoa Mai Design Award – HMA) 2025, diễn ra vào cuối tháng 3/2025 tại TP. Hồ Chí Minh, chủ đề “Kết nối xuyên không” của cuộc thi đã tạo ra một cuộc tranh luận hết sức sôi nổi.
Bà Trần Thanh Trúc, Giám đốc nghệ thuật Eurasia Concept, đánh giá chủ đề này là một gợi mở lý tưởng, kích thích trí tưởng tượng và tạo ra nhiều không gian sáng tạo. Thí sinh có thể đi ngược về quá khứ hay bay vào tương lai để tạo ra những thiết kế sản phẩm cho hiện tại. “Xuyên không không chỉ là hành trình qua thời gian hay không gian mà còn là sự kết nối với những ký ức, cảm xúc và góc nhìn cá nhân. Đối với mỗi người, nó mang một ý nghĩa khác nhau, có thể là hoài niệm về quá khứ hoặc nhìn về tương lai – nơi giá trị được tiếp nối. Từ sự kết nối này, thiết kế trở thành công cụ hiện thực hóa cảm xúc và trải nghiệm cá nhân của tác giả”, bà Trúc chia sẻ.
Đồng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Hữu Vinh, Khoa Thiết kế nội thất Trường Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, cũng cho rằng chủ đề cuộc thi không hề xa lạ. Bởi bản chất của cuộc sống hiện đại vốn đã là “xuyên không” – chỉ cần trao đổi với người ở quốc gia khác, hay thay đổi từ nơi này sang nơi khác, từ phong cách này sang phong cách khác đã là vượt qua giới hạn không gian và thời gian.
Để khai thác tốt chủ đề, nhà thiết kế Huy H. Nguyễn cho rằng thí sinh cần dành nhiều thời gian tư duy, đào sâu vào giá trị văn hóa di sản thiết kế lẫn kỹ thuật chế tác. Thực tế, khái niệm “tân cổ giao duyên” – lấy truyền thống áp dụng lên hiện đại để có thể tiếp cận thị trường – đã được ứng dụng tại Việt Nam khá lâu. Đây chính là một trong những minh chứng dễ hiểu về “xuyên không” mà ban tổ chức mong muốn.
Xúc cảm tạo nên giá trị thực tế
HMA do Hội Mỹ nghệ & Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) tổ chức với sự tài trợ chính của Hội đồng Xuất khẩu gỗ cứng Mỹ (AHEC), là cuộc thi thiết kế nội thất gỗ lớn và lâu đời nhất tại Việt Nam. Cuộc thi ra đời từ năm 2002 nhằm tạo ra sân chơi thiết kế và tìm kiếm đội ngũ sáng tạo cho ngành công nghiệp nội thất Việt Nam.
Ông Phạm Chân Quang cho biết, ban tổ chức đánh giá cao các thiết kế không dừng lại ở 5 tiêu chí thông thường là sáng tạo, thương mại, độc đáo, thẩm mỹ, thân thiện với môi trường, mà sâu hơn, phải làm rõ góc nhìn của người sáng tạo. Ông khẳng định, cuộc thi hướng đến tìm kiếm những thiết kế thể hiện rõ “cá tính và quan điểm sống của tác giả”. Quan trọng hơn, việc làm mới những giá trị bền vững phải có khả năng thương mại hóa, cho ra đời những sản phẩm đáp ứng mong đợi của thị trường.
Đồng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Hữu Vinh cho biết các trường đại học hiện đang đặt nặng tính thương mại. Các đồ án tốt nghiệp cũng không khuyến khích các ý tưởng bay bổng, mà phải tiếp cận được người dùng, thậm chí là khách hàng quốc tế. Hoa Mai không chỉ chú trọng thiết kế mà còn mang đến cho người trẻ các yếu tố cần thiết như kỹ thuật và kinh nghiệm thực tế để làm ra được một sản phẩm hoàn chỉnh. “Như một con đường tắt, cuộc thi cho thí sinh cơ hội trải nghiệm toàn bộ hành trình từ ý tưởng thiết kế đến việc lăn lộn trong nhà xưởng, hoàn thiện sản phẩm”, ông Vinh mô tả.
Trước làn sóng ODM (phát triển sản phẩm có thiết kế riêng) của ngành nội thất, nhà thiết kế Huy H. Nguyễn cho rằng các doanh nghiệp đang rất cần thiết kế, sẵn sàng tạo cơ hội lớn cho người thiết kế trẻ. Do vậy, chú ý đến tính thực tiễn ứng dụng sẽ là nền tảng để đội ngũ sáng tạo trẻ có thể gắn bó, đi xa hơn trong ngành.
Qua 20 mùa giải, cuộc thi đã thu hút hơn 9.000 ý tưởng dự thi từ hơn 9.000 thí sinh, và hơn 427 ý tưởng đã được hiện thực hóa. Từ Hoa Mai, đội ngũ thiết kế nội thất sẽ có cơ hội tiếp cận khách hàng lẫn bước ra thế giới. Sản phẩm xuất sắc sẽ được trưng bày tại các sự kiện hàng đầu trong nước và quốc tế như Milan Design Week tại Ý, Triển lãm Nội thất và Xây dựng Việt Nam (VIBE), Hội chợ Xuất khẩu Gỗ & Nội thất TP. Hồ Chí Minh (HawaExpo).
Ban tổ chức cũng hỗ trợ đăng ký quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm xuất sắc, quảng bá trên các kênh truyền thông uy tín và giới thiệu đến cộng đồng doanh nghiệp hội viên HAWA để kết nối cơ hội hợp tác.
Hồng Phương
